Harvard Business School દ્વારા પ્રસ્તુત 'Architect, Bridger, Catalyst' મોડલ હવે કોર્પોરેટ જગતમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. રોકાણકારો માટે આ મોડલ લાંબા ગાળાની સ્થિરતા અને નવીનતા માપવાનો એક નવો માપદંડ બની રહ્યો છે.
કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ અને ઇક્વિટી એનાલિસિસમાં હવે કંપનીનું બેલેન્સ શીટ જેટલું જ મહત્વ તેના નેતૃત્વ (Leadership) ને આપવામાં આવે છે. Harvard Business School ના નિષ્ણાતો દ્વારા રજૂ કરાયેલ 'Genius at Scale' રિસર્ચ મુજબ, હવે એકમાત્ર પ્રભાવશાળી 'Hero CEO' પર નિર્ભર રહેવું જોખમી બની શકે છે.
Lone Genius મોડલથી આગળ વધવાની જરૂરિયાત
જ્યારે કંપની મોટી થાય, ત્યારે જો તમામ નિર્ણય માત્ર CEO જ લેતા હોય, તો તે એક બોટલનેક (Bottleneck) બની જાય છે. રિસર્ચ જણાવે છે કે અસરકારક લીડરે હવે માત્ર આદેશ આપવાને બદલે 'Architect', 'Bridger' અને 'Catalyst' તરીકે કામ કરવું જોઈએ. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો સંકેત છે કે કઈ કંપનીઓ 'Key Person Risk' ઘટાડી રહી છે.
શું છે ABC લીડરશીપ ફ્રેમવર્ક?
આ મોડલમાં ત્રણ મુખ્ય ભૂમિકાઓ છે:
- Architect: જેઓ કંપનીનું કલ્ચર ડિઝાઇન કરે છે અને ઇનોવેશન માટે યોગ્ય વાતાવરણ બનાવે છે.
- Bridger: જેઓ અલગ-અલગ ટીમ્સ વચ્ચેના અવરોધોને દૂર કરીને આઈડિયાનું આદાન-પ્રદાન વધારે છે.
- Catalyst: જેઓ ટીમને જોખમ લેવા અને નવું શીખવા માટે સુરક્ષિત માહોલ આપે છે.
Pfizer અને Procter & Gamble જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ તેમના કોમ્યુનિકેશન અને કોચિંગ સ્ટાઈલમાં ફેરફાર કરીને આ રણનીતિનો અમલ શરૂ કર્યો છે, જે તેમની કામગીરીમાં ગતિ અને સ્પષ્ટતા લાવે છે.
શેરહોલ્ડર્સ માટે મહત્વની ચેતવણી
જો કોઈ કંપની માત્ર એક વ્યક્તિના વિઝન પર નિર્ભર હોય, તો તે ટૂંકા ગાળા માટે આકર્ષક લાગી શકે છે, પરંતુ લાંબે ગાળે તેમાં સિસ્ટમિક ખામીઓ સર્જાઈ શકે છે. રોકાણકારોએ કંપનીના એન્યુઅલ રિપોર્ટ્સ જોતી વખતે એ વાત પર ધ્યાન આપવું જોઈએ કે શું કંપની નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાનું વિકેન્દ્રીકરણ (Decentralization) કરી રહી છે કે નહીં. આ intangible ફેક્ટર્સ જ નક્કી કરે છે કે કંપની ભવિષ્યમાં કેટલું સ્કેલ કરી શકશે.