અમેરિકાના નવા ટેરિફથી ભારતીય સોલાર માર્કેટમાં ખળભળાટ
અમેરિકાના વાણિજ્ય વિભાગે ભારતીય સોલાર ઇમ્પોર્ટ (Import) પર 125.87% જેટલી ઊંચી ડ્યુટી (Duty) લગાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ પગલું 'અમેરિકન સોલાર મેન્યુફેક્ચરિંગ એન્ડ ટ્રેડ' દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીના પગલે લેવાયું છે, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે ભારતીય ઉત્પાદકો સરકારી સબસિડીનો દુરુપયોગ કરીને કૃત્રિમ રીતે નીચા ભાવે ઉત્પાદનો એક્સપોર્ટ (Export) કરી રહ્યા છે.
આ સમાચાર 25 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ ભારતીય શેરબજારમાં સોલાર કંપનીઓ માટે ભૂકંપ જેવા સાબિત થયા. Waaree Energies નો શેર 15% સુધી ગગડીને ₹2,571.45 ની ઇન્ટ્રાડે નીચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. Premier Energies ના શેરમાં આશરે 6% નો ઘટાડો નોંધાયો અને તે ₹666.90 સુધી નીચે ગયો. જ્યારે Vikram Solar માં પણ 7.8% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો. આ ઘટનાઓએ રોકાણકારોમાં મોટી ચિંતા જગાવી છે.
કંપનીઓ પર અસર અને તેમની રણનીતિ
- Waaree Energies: આ કંપનીની Q3 FY26 ની આવકનો લગભગ 32.6% હિસ્સો યુએસ માર્કેટ સહિત વિદેશી બજારોમાંથી આવે છે, તેથી તેના પર સૌથી વધુ સીધી અસર થવાની સંભાવના છે. જોકે, Waaree Energies આ જોખમ ઘટાડવા માટે અમેરિકામાં જ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારી રહી છે. કંપની 2027 સુધીમાં 4.2 GW ની મોડ્યુલ ક્ષમતા સ્થાપવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. આ સાથે, તે ચીન સિવાય અન્ય દેશોમાંથી સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) મજબૂત બનાવી રહી છે, જેમાં ઓમાનમાં પોલિસિલિકોનનું રોકાણ પણ સામેલ છે. કંપનીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ડ્યુટી સેલ (Cell) ના મૂળ દેશ પર આધારિત છે, પેનલ એસેમ્બલી (Assembly) પર નહીં.
- Premier Energies: આ કંપની મુખ્યત્વે સ્થાનિક બજાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, અને તેની Q3 FY26 ની આવકનો 1% થી પણ ઓછો હિસ્સો એક્સપોર્ટમાંથી આવે છે. તેથી, કંપની પર આ વેપાર નીતિની સીધી અસર ઓછી રહેવાની અને તેના ઓપરેશન્સ પર કોઈ મોટું નકારાત્મક પ્રભાવ નહીં પડે તેવી અપેક્ષા છે. કંપની માને છે કે બજારની પ્રતિક્રિયા સામાન્ય સેન્ટિમેન્ટ (Sentiment) નો ભાગ છે.
- Vikram Solar: કંપનીના ઓર્ડર બુક (Order Book) નો લગભગ 20% હિસ્સો એક્સપોર્ટ સંબંધિત છે, જેના પર સંભવિત વિલંબ અથવા ભાવ દબાણનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
બજારની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય
ભારતમાંથી યુએસને થતી સોલાર PV નિકાસમાં FY2023-2024 માં ભારે વૃદ્ધિ થઈ હતી, જે ભારતની કુલ PV નિકાસના 97-99% સુધી પહોંચી ગઈ હતી. જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં ભારતીય ઉત્પાદકોની કુલ ક્ષમતા 160 GW થી વધી ગઈ હતી, જ્યારે વાર્ષિક સ્થાનિક માંગ ફક્ત 40-45 GW છે. આ સ્થિતિમાં, જો યુએસ જેવા મુખ્ય નિકાસ બજારો પ્રતિબંધિત બને, તો ડોમેસ્ટિક (Domestic) માર્કેટમાં ઓવરસપ્લાય (Oversupply) નું જોખમ વધી શકે છે. આ પરિસ્થિતિને યુએસના 'ઇન્ફ્લેશન રિડક્શન એક્ટ' (IRA) જેવા પ્રોત્સાહનો દ્વારા સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપવાના પ્રયાસો વધુ જટિલ બનાવે છે.
ભવિષ્યની દિશા
આ તાત્કાલિક પડકારો છતાં, Waaree Energies અને Premier Energies બદલાતી વેપાર નીતિઓને નેવિગેટ (Navigate) કરવામાં આત્મવિશ્વાસ ધરાવે છે. Waaree તેની વૈવિધ્યસભર સોર્સિંગ (Sourcing) અને વધતી યુએસ ઉત્પાદન ક્ષમતાને મુખ્ય શક્તિ ગણાવે છે. Premier Energies તેની મજબૂત ડોમેસ્ટિક સ્થિતિને કારણે આ પરિસ્થિતિને વધુ ચિંતાજનક માનતી નથી.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમર્સ દ્વારા આ ડ્યુટી પર અંતિમ નિર્ણય જુલાઈ 2026 માં અપેક્ષિત છે, જે ભારતીય સોલાર નિકાસકારો માટે લાંબા ગાળાની અસરો પર વધુ સ્પષ્ટતા લાવશે. ભારતીય સોલાર ઉદ્યોગની સ્થાનિક માંગ અને નિકાસ બજારો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની ક્ષમતા તેના સતત વિકાસ માટે ચાવીરૂપ સાબિત થશે.