Ministry of New and Renewable Energy (MNRE) એ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એનર્જી કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે Concentrating Solar Thermal (CST) ટેકનોલોજી માટે પ્રપોઝલ મંગાવ્યા છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં ફોસિલ ફ્યુઅલનો ઉપયોગ ઘટાડીને ક્લીન એનર્જી તરફ આગળ વધવાનો છે.
ઇન્ડસ્ટ્રીયલ હીટિંગમાં બદલાવની તૈયારી
ભારત સરકારનું મંત્રાલય MNRE હવે ઉદ્યોગોમાં ઉર્જા વપરાશ સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. અત્યારે સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ જેવા ઉદ્યોગોમાં ભારે ગરમીની જરૂર હોય છે, જે માટે મોટાભાગે કોલસા કે ગેસ જેવા ફોસિલ ફ્યુઅલનો ઉપયોગ થાય છે. CST ટેકનોલોજી અરીસાઓનો ઉપયોગ કરીને સીધી સૂર્યપ્રકાશમાંથી ગરમી પેદા કરે છે, જે આ પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ટેકનિકલ પડકારો અને સોલ્યુશન
Solar PV થી વિપરીત, જ્યાં વીજળી પેદા થાય છે, CST દ્વારા ઉચ્ચ તાપમાન મેળવવું વધુ પડકારજનક છે. આ ગેપને ભરવા માટે સરકારે હાઇબ્રિડ સિસ્ટમ્સ (જેમ કે સોલર થર્મલ સાથે હીટ પંપનું જોડાણ) વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો છે.
ઇન્વેસ્ટર્સ માટે શું છે મહત્વ?
રોકાણકારો માટે આ એક લાંબાગાળાનો સંકેત છે. જોકે આ ટેકનોલોજી હજુ તેના પ્રારંભિક તબક્કે (R&D) છે, પરંતુ સફળતા મળતાની સાથે જ કેપિટલ ગુડ્સ અને રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓ માટે નવું માર્કેટ ખુલી શકે છે. જોકે, મોટા પાયા પર રોકાણ અને જમીનની જરૂરિયાત જેવા પડકારો હજુ પણ યથાવત છે. આગામી સમયમાં કઈ કંપનીઓ આ પ્રપોઝલમાં ભાગ લે છે અને પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ કેવી રહે છે, તે જોવું ખૂબ મહત્વનું રહેશે.