જુલાઈ અને ઓગસ્ટ **2026** દરમિયાન ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં વિલંબને કારણે **1,835 મિલિયન યુનિટ** રિન્યુએબલ એનર્જીનો બગાડ થયો છે. રિન્યુએબલ એનર્જીના ઉત્પાદન અને ટ્રાન્સમિશન ક્ષમતા વચ્ચેના આ અંતરને કારણે ડેવલપર્સની આવક પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. રોકાણકારોએ હવે સરકારની **₹1.86 લાખ કરોડની** 'PM-Dhara' સ્કીમના અમલીકરણ પર નજર રાખવી જોઈએ.
ભારતનું રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્ર ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ ગ્રીડની અછતને કારણે એક મોટો વ્યવહારુ પડકાર સામે આવ્યો છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ 2026 માં દેશમાં 1,835 મિલિયન યુનિટ ક્લીન વીજળીનો વ્યય થયો છે. ઇન્ડસ્ટ્રીની ભાષામાં આને 'કર્ટેલમેન્ટ' (Curtailment) કહેવાય છે, જેમાં 1,462 મિલિયન યુનિટ સોલર અને 373 મિલિયન યુનિટ વિન્ડ પાવરનો ગ્રીડમાં સમાવેશ થઈ શક્યો નથી.
ડેવલપર્સ માટે ફાઈનાન્શિયલ રિસ્ક
રોકાણકારો માટે આ બગાડ સીધું આવકનું જોખમ છે. જ્યારે પાવર પ્લાન્ટ વીજળી બનાવવા માટે તૈયાર હોય પરંતુ ટ્રાન્સમિશન લાઇન તેને પહોંચાડી ન શકે, ત્યારે ડેવલપર્સ વીજળી વેચી શકતા નથી. વર્તમાન લાંબા ગાળાના કરારોમાં આ નુકસાન માટે વળતરની સ્પષ્ટતા ઓછી છે, જે પ્રોજેક્ટના રિટર્ન પર અસર કરી શકે છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લેગ અને ક્ષમતા
સમસ્યાનું મુખ્ય મૂળ એ છે કે ટ્રાન્સમિશનનું કામ વીજળી ઉત્પાદન જેટલી ઝડપે નથી થઈ રહ્યું. 2026 ના મધ્ય સુધીમાં, લગભગ 33% નવા રિન્યુએબલ પ્રોજેક્ટ્સ ગ્રીડ કનેક્ટિવિટીની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે.
PM-Dhara સ્કીમ: સરકારનો માસ્ટરપ્લાન
આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે સરકારે 30 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ₹1.86 લાખ કરોડના ખર્ચે 'PM-Dhara' સ્કીમ શરૂ કરી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટ્રાન્સમિશન લાઇન અને સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સને ઝડપી બનાવવાનો છે જેથી રિન્યુએબલ પાવરને ગ્રીડ સાથે સરળતાથી જોડી શકાય.
રોકાણકારોએ શું કરવું જોઈએ?
આગામી સમયમાં, PM-Dhara સ્કીમના પ્રોજેક્ટ્સ કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ થાય છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ટ્રાન્સમિશન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ક્ષેત્રની કંપનીઓના ઓર્ડર બુકમાં વધારો થઈ શકે છે. બીજી તરફ, રિન્યુએબલ એનર્જી જનરેટ કરતી કંપનીઓ માટે, ગ્રીડની મર્યાદાઓ કેટલી અસર કરે છે અને શું નવી કોઈ પોલિસીમાં વળતર મળશે, તે ટ્રેક કરવું ખૂબ જ જરૂરી બની રહેશે.