રિન્યુએબલ એનર્જીના વધતા ઉપયોગથી ભારતને ૨૦૩૦ સુધીમાં ફોસિલ ફ્યુઅલની આયાતમાં **$૧૦૦ અબજની** વધારાની બચત થવાનો અંદાજ છે. આ ટ્રાન્ઝિશન એનર્જી સિક્યોરિટી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે તો ફાયદાકારક છે, પરંતુ રોકાણકારોએ ઊંચા કેપિટલ ખર્ચ અને DISCOM પેમેન્ટમાં વિલંબ જેવા જોખમો પર નજર રાખવી જોઈએ.
યુરોપિયન યુનિયનના ભારતમાં રાજદૂત Jean-Eric Paquet દ્વારા 'Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026' માં કરવામાં આવેલી જાહેરાત મુજબ, ભારત આગામી પાંચ વર્ષમાં ફોસિલ ફ્યુઅલની આયાત પાછળ થતા ખર્ચમાં અંદાજે $૧૦૦ અબજની બચત કરશે. ૨૦૧૦ થી અત્યાર સુધીમાં પણ દેશે એનર્જી મિક્સમાં ફેરફાર કરીને $૧૦૦ અબજ બચાવ્યા છે. આ આર્થિક ફેરફારથી વિદેશી મુદ્રાના પ્રવાહને રોકવામાં અને એનર્જી સિક્યોરિટી મજબૂત કરવામાં મદદ મળશે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ અને રોકાણનો વ્યાપ
ભારતનું ૫૦૦ GW નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ કેપેસિટીનું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે ૨૦૨૭ થી ૨૦૩૦ વચ્ચે લગભગ $૨૨૦ અબજનું રોકાણ જરૂરી છે. સરકારની Production-Linked Incentive (PLI) સ્કીમ અને Approved List of Models and Manufacturers (ALMM) આ સેક્ટર માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ રહી છે. પરિણામે, ચીન બહાર વિશ્વનું કુલ સોલર મોડ્યુલ મેન્યુફેક્ચરિંગ હવે ૫૦% જેટલું ભારતમાં થાય છે.
સેક્ટરના જોખમો પર એક નજર
લાંબા ગાળા માટે આ સેક્ટર આશાસ્પદ હોવા છતાં, રોકાણકારોએ કેટલીક મહત્વની ચેલેન્જીસ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ:
- કેપિટલ ઇન્ટેન્સિટી: રિન્યુએબલ પ્રોજેક્ટ્સ માટે મોટા પાયે ફંડિંગની જરૂર પડે છે. ઊંચા વ્યાજ દર અને ફોરેન ડેટનું હેજિંગ કંપનીઓના નફા પર અસર કરી શકે છે.
- DISCOM પેમેન્ટનો ઇશ્યુ: સરકારી માલિકીની ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ (DISCOMs) દ્વારા પેમેન્ટમાં થતો વિલંબ ઇન્ડિપેન્ડન્ટ પાવર પ્રોડ્યુસર્સ માટે કેશ ફ્લોની સમસ્યા ઉભી કરે છે.
- કાચા માલ પર નિર્ભરતા: સોલર મોડ્યુલ્સમાં ભારત હબ બન્યું છે, પરંતુ વેફર અને ઇન્ગોટ્સ જેવા ક્રિટિકલ કાચા માલ માટે હજુ પણ આયાત પર નિર્ભરતા છે.
- રેગ્યુલેટરી અનિશ્ચિતતા: ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર કે ટ્રેડ ડ્યુટીમાં અચાનક થતા ફેરફારો કંપનીઓના બિઝનેસ મોડલ અને ખર્ચને પ્રભાવિત કરી શકે છે.