ભારતનું વિન્ડ એનર્જી સેક્ટર હવે નવી ઊંચાઈઓ સર કરવા તૈયાર છે. હાલની **59.2 GW** ની ક્ષમતાને **300 GW** સુધી પહોંચાડવાનો પ્લાન છે. Windergy 2026 કોન્ફરન્સમાં જૂના ટર્બાઈન્સનું રિપાવરિંગ અને સ્વદેશી ઉત્પાદન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં એક મોટો રોડમેપ તૈયાર થયો છે. Windergy 2026 કોન્ફરન્સમાં સામે આવેલા આંકડા મુજબ, ભારત હવે 2035 સુધીમાં 300 GW વિન્ડ એનર્જી ક્ષમતા હાંસલ કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. અત્યારે ભારતની સ્થાપિત ક્ષમતા 59.2 GW છે, જ્યારે 43 GW ના પ્રોજેક્ટ્સ પાઈપલાઈનમાં છે, જે દર્શાવે છે કે ઉદ્યોગ હવે ઝડપી ગતિએ આગળ વધી રહ્યો છે.
વૃદ્ધિના મુખ્ય સ્તંભો: રિપાવરિંગ અને ઓફશોર વિન્ડ
આ મોટા લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે સરકાર બે મુખ્ય રણનીતિઓ પર કામ કરી રહી છે:
- રિપાવરિંગ: જૂના અને નાના વિન્ડ ટર્બાઈન્સને બદલીને તેની જગ્યાએ અત્યાધુનિક, હાઈ-કેપેસિટી ટર્બાઈન્સ લગાવવામાં આવશે. સરકારે 25 GW ક્ષમતાના રિપાવરિંગનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
- ઓફશોર પ્રોજેક્ટ્સ: ખાસ કરીને તામિલનાડુના દરિયાકિનારે મોટા પાયે ઓફશોર વિન્ડ પ્રોજેક્ટ્સ સ્થાપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. જોકે આમાં ખર્ચ વધારે છે, પરંતુ તે ભવિષ્યની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે મહત્વના સાબિત થશે.
મેન્યુફેક્ચરિંગમાં આત્મનિર્ભર ભારત
ભારત હવે વિન્ડ ટર્બાઈન ઉત્પાદન માટે ગ્લોબલ હબ બની રહ્યું છે. હાલમાં ઘટકોનું સ્થાનિક ઉત્પાદન (Localization) 65% છે, જે આગામી વર્ષોમાં 85% સુધી લઈ જવાનું આયોજન છે. આનાથી કંપનીઓના માર્જિન સુરક્ષિત રહેશે અને વિદેશી નિર્ભરતા ઘટશે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણીના સંકેતો
મોટા લક્ષ્યોની સાથે કેટલાક પડકારો પણ છે જેની નોંધ લેવી જરૂરી છે:
- ગ્રીડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: પ્રોજેક્ટ્સ તૈયાર થઈ જાય પણ જો ટ્રાન્સમિશન લાઈન્સ તૈયાર ન હોય, તો વીજળી પહોંચાડવી મુશ્કેલ બને છે. ગ્રીન એનર્જી કોરિડોરના કામમાં થતો વિલંબ અવરોધ બની શકે છે.
- Discoms ની આર્થિક સ્થિતિ: રાજ્યની વીજ વિતરણ કંપનીઓની નબળી આર્થિક સ્થિતિ પેમેન્ટમાં વિલંબ લાવી શકે છે, જે ડેવલપર્સના કેશ ફ્લો પર અસર કરે છે.
- જમીન સંપાદન: મોટા પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીન મેળવવી હજુ પણ એક પડકાર છે. FY31 સુધીમાં વાર્ષિક ઇન્સ્ટોલેશન 13 GW થી વધુ કરવાનું લક્ષ્ય છે, જેની સફળતા માટે નીતિગત સ્પષ્ટતા ખૂબ જરૂરી છે.