કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ દેશમાં જૂના વિન્ડ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સના આધુનિકીકરણ (Repowering) માટે નવી યોજના જાહેર કરી છે. આ પ્લાન હેઠળ **25 GW** ક્ષમતાના જૂના ટર્બાઇન્સને હાઇ-એફિશિયન્સી મોડલ્સ સાથે બદલવામાં આવશે, જેથી **2030** સુધીમાં **100 GW** ના લક્ષ્યાંકને ઝડપથી હાંસલ કરી શકાય.
૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ 'Windergy India 2026' કોન્ફરન્સમાં કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ વિન્ડ એનર્જી સેક્ટર માટે એક મહત્વની વ્યૂહરચના જાહેર કરી છે. આ પ્લાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવી જૂની વિન્ડ ટર્બાઇન્સને બદલવાનો છે જે તેમની કાર્યક્ષમતા ગુમાવી ચૂકી છે. આ માટે નવી જમીન અધિગ્રહણ કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે હાલના તમિલનાડુ, ગુજરાત અને આંધ્ર પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં સ્થાપિત જૂના પ્લાન્ટ્સનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
100 GW ના લક્ષ્યાંક તરફ ભારતની સફર
ભારત પાસે હાલમાં અંદાજે 59 GW ની વિન્ડ પાવર કેપેસિટી છે. રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરે મજબૂત ગતિ પકડી છે, જેમાં ૨૦૨૬ ના નાણાકીય વર્ષમાં 6.05 GW ની નવી ક્ષમતા ઉમેરાઈ હતી. ચાલુ વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં જ 3 GW પાવર ગ્રીડ સાથે સફળતાપૂર્વક જોડવામાં આવ્યો છે. સરકારના અંદાજ મુજબ, આ વર્ષનો આંકડો અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તોડી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
આ પ્રોજેક્ટ જેટલો આશાસ્પદ છે, તેટલો જ પડકારજનક પણ છે. મુખ્ય અવરોધો નીચે મુજબ છે:
- રેગ્યુલેટરી મુશ્કેલીઓ: વર્ષો જૂના પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ્સ (PPAs) ને ફરીથી વાટાઘાટો કરીને બદલવા એ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે.
- ડિસ્કોમ્સની નાણાકીય સ્થિતિ: સ્ટેટ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ (Discoms) તરફથી થતા પેમેન્ટ વિલંબ પ્રોજેક્ટની વાયબિલિટી પર અસર કરી શકે છે.
- ઓપરેશનલ પડકારો: સપ્લાય ચેઇન લોજિસ્ટિક્સ અને ગ્રીડ પરમિશન મેળવવી એ પ્રોજેક્ટની ઝડપ નક્કી કરશે.
આગામી સમયમાં PPAs માં ફેરફાર માટેની પોલિસી ગાઈડલાઈન્સ અને પ્રોજેક્ટ્સની સમયરેખા રોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. કંપનીઓ કેવી રીતે આ ટેકનિકલ અને રેગ્યુલેટરી પરિવર્તનોને મેનેજ કરે છે, તે તેમના લાંબા ગાળાના પ્રોફિટ માર્જિન માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.