સરકાર હવે 'PM Surya Ghar' યોજનાના આગામી તબક્કામાં સ્થાનિક રીતે બનેલા ઈન્વર્ટર અને બેટરીનો ઉપયોગ ફરજિયાત બનાવવાનું વિચારી રહી છે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આયાતી સાધનો પર નિર્ભરતા ઘટાડીને દેશમાં મજબૂત મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા વધારવા પર સરકારનું ધ્યાન
Ministry of New and Renewable Energy (MNRE) અત્યારે એક પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહ્યું છે, જેમાં PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana ના આગામી તબક્કામાં ઈન્વર્ટર અને બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમનું ભારતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ કરવું અનિવાર્ય બની શકે છે. સોલર મોડ્યુલ્સ બાદ હવે સરકાર આ મહત્વના ઘટકો માટે પણ આત્મનિર્ભર બનવા માંગે છે.
આંકડા અને ભવિષ્યની તકો
ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં આ યોજના હેઠળ 50 લાખથી વધુ ઘરોમાં સોલર ઇન્સ્ટોલેશન પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે. સરકારનું કુલ બજેટ ₹75,021 કરોડ છે અને આ યોજના 31 માર્ચ, 2027 સુધી ચાલવાની છે. Indian Solar Manufacturers Association (ISMA) ના મતે, રેસિડેન્શિયલ સેક્ટરમાં 115 GW ની અપાર સંભાવના છે, જે 2030 સુધીમાં દેશની રૂફટોપ સોલર કેપેસિટીને 132 GW સુધી પહોંચાડી શકે છે.
સરકારે ઓગસ્ટ 2026 માં જ સોલર ઇન્વર્ટરનો ડેટા ભારતમાં સુરક્ષિત રાખવો ફરજિયાત બનાવ્યો હતો, હવે હાર્ડવેર લેવલે પણ સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગનું પગલું ભરાઈ રહ્યું છે.
પડકારો અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
સ્વદેશી બનાવટનો નિર્ણય સારો છે, પરંતુ લિથિયમ, કેથોડ અને એનોડ જેવા કાચા માલ માટે ભારત હજુ પણ મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર છે. જો સ્થાનિક સ્તરે કાચા માલની સપ્લાય સુનિશ્ચિત નહીં થાય, તો પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થઈ શકે છે અથવા ગ્રાહકો માટે સોલર સિસ્ટમની કિંમત વધી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી સત્તાવાર નોટિફિકેશન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓની ક્ષમતા વધારવાની ઝડપ પર ચાંપતી નજર રાખવી જોઈએ.