વર્ષ **2021** થી **2026** દરમિયાન ભારતના **11** ઉભરતા શહેરોમાં રહેણાંક પ્રોપર્ટીના ભાવમાં **63%** નો તોફાની ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે મેટ્રો શહેરોના **42%** ના ગ્રોથ કરતા ઘણો વધારે છે. જોકે, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં થયેલો સુધારો આ તેજીનું મુખ્ય કારણ છે, પરંતુ રોકાણકારોએ ઓછી લિક્વિડિટી અને નોકરીની તકોના જોખમોને પણ સમજવા જોઈએ.
પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં બદલાતી સ્થિતિ
ભારતના રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. Knight Frank અને Confederation of Indian Industry (CII) ના રિપોર્ટ મુજબ, 2021 થી 2026 ના ગાળામાં 11 ઉભરતા શહેરોમાં પ્રોપર્ટીના ભાવ મેટ્રો શહેરો કરતા વધુ ઝડપથી વધ્યા છે. જો આપણે 2016 થી 2026 નો લાંબો ગાળો જોઈએ, તો આ ઉભરતા બજારોમાં વાર્ષિક 8% નો ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે, જે મેટ્રોના 4% ની સામે બમણો છે.
તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ
ચંદીગઢ, ઇન્દોર, નાગપુર, વિશાખાપટ્ટનમ અને કોચી જેવા શહેરોમાં થયેલા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને કારણે આ તેજી આવી છે. 2014 થી અત્યાર સુધીમાં ઓપરેશનલ એરપોર્ટની સંખ્યા 74 થી વધીને 165 થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત, નેશનલ હાઈવેનું નેટવર્ક વધીને 1,46,572 કિમી અને મેટ્રો રેલ નેટવર્ક 1,155 કિમી થી વધુ થઈ ગયું છે, જેણે બિઝનેસ અને હાઉસિંગની માંગને ટિયર-2 શહેરો તરફ વાળી છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી (Risk Factors)
ભાવ વધવા એ સિક્કાની એક જ બાજુ છે. મેટ્રો શહેરોમાં જે રીતે કોર્પોરેટ ઇકોસિસ્ટમ છે, તેવી ઊંડાઈ ટિયર-2 શહેરોમાં હજુ અભાવ છે. સૌથી મોટું જોખમ 'લિક્વિડિટી'નું છે. એટલે કે, જ્યારે તમારે પૈસાની જરૂર હોય ત્યારે પ્રોપર્ટી વેચવી કે ભાડૂત શોધવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?
કોઈપણ શહેરમાં રોકાણ કરતા પહેલા માત્ર ભાવમાં થયેલો વધારો ન જુઓ. જે શહેરમાં લોકલ જોબ માર્કેટ મજબૂત છે અને મેન્યુફેક્ચરિંગ કે લોજિસ્ટિક્સનું કામ વધી રહ્યું છે, ત્યાં જ રોકાણ કરવું યોગ્ય છે. રોકાણકારોએ ડેવલપરની વિશ્વસનીયતા, પ્રોજેક્ટમાં વિલંબની શક્યતા અને સ્થાનિક માંગ-પુરવઠાના સંતુલનને ખાસ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.