ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓએ હવે ઇન્ડસ્ટ્રીયલ રિયલ એસ્ટેટની માગમાં વૈશ્વિક કંપનીઓને પાછળ છોડી દીધી છે. વર્ષ **2021** થી લીઝિંગ વોલ્યુમમાં **49% CAGR** ની વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જેનું મુખ્ય કારણ સરકારી સ્કીમ્સ અને ટિયર-2 શહેરોનો વિકાસ છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં તેજી
ભારતના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ રિયલ એસ્ટેટ લેન્ડસ્કેપમાં મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. વર્ષ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં કુલ ગ્રોસ મેન્યુફેક્ચરિંગ લીઝિંગ 69 મિલિયન સ્ક્વેર ફીટ સુધી પહોંચી ગયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે સ્થાનિક કંપનીઓ હવે વેરહાઉસ અને ફેક્ટરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે કેટલી ગંભીર છે.
Grade-A પ્રોપર્ટીનું મહત્વ
આજના આધુનિક ઉત્પાદકો હવે સામાન્ય જગ્યાને બદલે Grade-A પ્રોપર્ટીને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે, જે નવા લીઝિંગ એક્ટિવિટીના લગભગ 90% હિસ્સો ધરાવે છે. આ સુવિધાઓમાં અત્યાધુનિક ઓટોમેશન અને કોમ્પ્લેક્સ પ્રોડક્શન લાઈન્સ માટે પૂરતી જગ્યા મળી રહે છે, જેનાથી કંપનીઓની કાર્યક્ષમતા વધે છે.
PLI સ્કીમ અને નવા શહેરોનો ઉદય
સરકારની Production Linked Incentive (PLI) સ્કીમે આ ગતિને વેગ આપ્યો છે, જેમાં અત્યાર સુધી 14 સેક્ટરમાં 800 થી વધુ અરજીઓ આવી છે. ઓટોમોબાઈલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રની કંપનીઓ હવે ઇન્દોર, કોઈમ્બતુર અને નાગપુર જેવા ટિયર-2 શહેરો તરફ વળી રહી છે, જ્યાં ઓપરેશનલ ખર્ચ ઓછો અને જમીન વધુ ઉપલબ્ધ છે.
રોકાણકારોએ રાખવી જોઈએ સાવધાની
આ તેજીની સાથે કેટલાક જોખમો પણ છે. વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં અસ્થિરતા અને કાચા માલના ભાવમાં વધારો પ્રોજેક્ટના માર્જિન પર અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ ડેવલપર્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓના ક્વાર્ટરલી રિઝલ્ટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ, જેથી ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઈન સાથે જોડાયેલા પડકારોનો ખ્યાલ આવે.