ભારતના મુખ્ય સાત શહેરોમાં રેસિડેન્શિયલ પ્રોપર્ટીના વેચાણમાં વર્ષ-દર-વર્ષ **8%** નો ઘટાડો નોંધાયો છે. લક્ઝરી સેગમેન્ટના કારણે વેચાણનું મૂલ્ય જળવાઈ રહ્યું છે, પરંતુ વધતી જતી ઈન્વેન્ટરી અને પ્રાદેશિક તફાવતો રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.
ભારતીય રેસિડેન્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટ હવે એક 'કૂલિંગ ફેઝ' (Cooling Phase) માંથી પસાર થઈ રહ્યું હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. સપ્ટેમ્બર 2026 ના ડેટા મુજબ, દેશના ટોચના 7 શહેરોમાં વેચાણના વોલ્યુમમાં વાર્ષિક ધોરણે 8% નો ઘટાડો થયો છે. આ આંકડો અગાઉના ક્વાર્ટર્સની તેજી બાદ હવે માર્કેટમાં માંગની સ્થિરતા અંગે સવાલો ઉભા કરી રહ્યો છે.
પ્રીમિયમ સેગમેન્ટનો ટેકો અને મર્યાદા
જોકે વેચાણના વોલ્યુમમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ કુલ વેચાણના મૂલ્ય (Sales Value) માં માત્ર 3% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આનું મુખ્ય કારણ પ્રીમિયમ અને લક્ઝરી હાઉસિંગ સેગમેન્ટ છે. વર્ષ 2025 અને 2026 ની શરૂઆતમાં મોટાભાગના ડેવલપર્સે પ્રોફિટ માર્જિન જાળવવા માટે હાઈ-વેલ્યુ પ્રોજેક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું, પરંતુ હવે મધ્યમ આવક ધરાવતા ખરીદદારોના અભાવે આ વ્યૂહરચના પણ મર્યાદિત સાબિત થઈ રહી છે.
પ્રાદેશિક તફાવત અને ઈન્વેન્ટરી જોખમ
આ ઘટાડો સમગ્ર દેશમાં સમાન નથી. મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રીજન અને હૈદરાબાદમાં વેચાણમાં 24% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે નેશનલ કેપિટલ રીજન (NCR) અને બેંગલુરુમાં બજાર સ્થિતિસ્થાપક રહ્યું છે. જે ડેવલપર્સનું એક્સપોઝર નબળા વિસ્તારોમાં વધુ છે, તેમના કેશ ફ્લો પર દબાણ આવવાની શક્યતા છે. જો પ્રોજેક્ટ્સ ઝડપથી વેચાય નહીં, તો વધુ પડતી ઈન્વેન્ટરીના કારણે કંપનીઓની મૂડી બ્લોક થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે આઉટલુક?
આગામી સમયમાં પ્રોપર્ટીના ભાવમાં વધારો સિંગલ ડિજિટમાં રહેવાની શક્યતા છે. આર્થિક મંદી અને રોજગારમાં ધીમી ગતિને કારણે ખરીદદારો સાવચેત બન્યા છે. હવે રોકાણકારોએ ડેવલપર્સના બુકિંગ અપડેટ્સ, ડેટ રિપેમેન્ટ પ્લાન અને પ્રોજેક્ટ એક્ઝિક્યુશન પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.