ભારતીય કંપનીઓ હવે પરંપરાગત ઓફિસ સ્પેસને બદલે ફ્લેક્સિબલ વર્કસ્પેસ પસંદ કરી રહી છે. વર્ષ **2026** સુધીમાં સીટની જરૂરિયાત બમણી થઈને **55** સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. ખાસ કરીને BFSI સેક્ટરમાં **2.7 ગણો** ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
ભારતમાં ફ્લેક્સિબલ ઓફિસ સ્પેસ હવે માત્ર સ્ટાર્ટઅપ્સ કે હંગામી જરૂરિયાતો પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી. મોટી ભારતીય કોર્પોરેટ કંપનીઓ આ ગ્રોથનું મુખ્ય એન્જિન બની છે, જે હાલમાં કુલ માર્કેટ ડિમાન્ડમાં 23.4% હિસ્સો ધરાવે છે. આ પરિવર્તન દર્શાવે છે કે કંપનીઓ હવે લાંબા ગાળાના મોંઘા લીઝ એગ્રીમેન્ટ્સને બદલે ઓપરેશનલ ફ્લેક્સિબિલિટી પસંદ કરી રહી છે.
આંકડા શું કહે છે?
ડેટા મુજબ, મોટા કોર્પોરેટ્સની સરેરાશ સીટની જરૂરિયાત 2023 માં 25 હતી, જે 2026 સુધીમાં વધીને 55 થવાનો અંદાજ છે. કંપનીઓ પોતાની માલિકીની લાંબા ગાળાની ઓફિસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાને બદલે હવે સ્કેલેબલ અને રેડી-ટુ-યુઝ ઓફિસ સ્પેસને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે, જેથી કર્મચારીઓની સંખ્યા મુજબ ઓફિસ સ્પેસને એડજસ્ટ કરી શકાય.
સેક્ટર મુજબ ટ્રેન્ડ
- BFSI સેક્ટર: આ સેક્ટરમાં 2.7 ગણી માગ વધી છે. તે ઓફિસ સ્પેસ માર્કેટમાં 9મા ક્રમેથી સીધા 2જા ક્રમે આવી ગયું છે. આ દર્શાવે છે કે ફ્લેક્સિબલ વર્કસ્પેસ પ્રોવાઈડર્સ હવે બેન્કિંગ સેક્ટરના કડક સિક્યોરિટી અને કમ્પ્લાયન્સ ધોરણોને પૂરા કરવા સક્ષમ બન્યા છે.
- IT અને ITeS: આ સેક્ટર હજુ પણ 43.9% હિસ્સો ધરાવે છે, પરંતુ છેલ્લા 4 વર્ષમાં પ્રથમ વખત તેમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
- સ્ટાર્ટઅપ્સ: AI અને લીન ઓપરેટિંગ મોડલ્સને કારણે સ્ટાર્ટઅપ્સની સરેરાશ સીટ જરૂરિયાત 22 થી ઘટીને 13 થઈ ગઈ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી માલિકો અને REITs માટે આ ફેરફાર એક ચેતવણી અને તક બંને છે. હવે ઓફિસ પ્રોપર્ટીઝમાં સર્વિસ-ઓરિએન્ટેડ લીઝિંગ અને ESG-કમ્પ્લાયન્ટ એન્વાયર્નમેન્ટ હોવું અનિવાર્ય બન્યું છે. જે ડેવલપર્સ મોટી સંસ્થાકીય કંપનીઓને આધુનિક સુવિધાઓ આપી શકશે, તેમની જ ભાડાની આવક (Rental Yields) સ્થિર રહેવાની સંભાવના છે.