વર્ષ 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતના ઔદ્યોગિક અને વેરહાઉસિંગ ક્ષેત્રે લીઝિંગ પ્રવૃત્તિમાં **15%** નો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે **36.8 મિલિયન ચોરસ ફૂટ** સુધી પહોંચ્યો છે. આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે ઉત્પાદન (Manufacturing) અને થર્ડ-પાર્ટી લોજિસ્ટિક્સ (3PL) તરફથી મજબૂત માંગને કારણે થઈ છે. મુંબઈએ વિક્રમી ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ નોંધાવ્યું છે, પરંતુ રોકાણકારોએ પ્રાદેશિક ખાલી જગ્યાના દરો (vacancy rates) અને અમુક બજારોમાં ગ્રેડ A સપ્લાયની મર્યાદાઓ પર ધ્યાન રાખવું પડશે.
2026ના પ્રથમ H1માં ભારતીય વેરહાઉસિંગ ક્ષેત્રે તેજી
વર્ષ 2026ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળા (H1) દરમિયાન, ભારતના ઔદ્યોગિક અને વેરહાઉસિંગ ક્ષેત્રે પોતાની ગતિ જાળવી રાખી છે. લીઝિંગ પ્રવૃત્તિ 36.8 મિલિયન ચોરસ ફૂટ સુધી પહોંચી છે, જે 2025ના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં 15% નો વધારો દર્શાવે છે. આ વૃદ્ધિ પાછળ ઉત્પાદન ક્ષેત્રનો મજબૂત વિકાસ અને સપ્લાય ચેઇન ઓપ્ટિમાઇઝેશન માટે થર્ડ-પાર્ટી લોજિસ્ટિક્સ (3PL) પ્રદાતાઓ પર વધેલી નિર્ભરતા મુખ્ય કારણો છે.
ઉત્પાદન કંપનીઓ મુખ્ય ઓક્યુપાયર (occupier) તરીકે યથાવત રહી, જે કુલ ટ્રાન્ઝેક્શનના 46% હિસ્સો ધરાવે છે અને 17 મિલિયન ચોરસ ફૂટ જગ્યા લીઝ કરી. આ સેગમેન્ટમાં ઓટોમોટિવ, એન્જિનિયરિંગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉદ્યોગોનો ફાળો સૌથી વધુ રહ્યો. તે જ સમયે, 3PL પ્રદાતાઓએ કુલ વોલ્યુમના 30% હિસ્સો લીધો, જે 11.1 મિલિયન ચોરસ ફૂટ જગ્યા લીઝ કરીને લોજિસ્ટિક્સ કામગીરીને આઉટસોર્સ કરીને ખર્ચ ઘટાડવા અને સ્કેલ વધારવાના વલણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મુંબઈ રેકોર્ડ પ્રવૃત્તિ સાથે અગ્રેસર
મુંબઈ આ માર્કેટમાં સૌથી આગળ રહ્યું, જ્યાં 10.7 મિલિયન ચોરસ ફૂટ નું ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાયું, જે તેના અત્યાર સુધીના અર્ધવાર્ષિક વોલ્યુમમાં સૌથી વધુ છે. ભારતના આઠ મુખ્ય ઔદ્યોગિક હબમાં થયેલી કુલ લીઝિંગના લગભગ 29% હિસ્સો ફક્ત મુંબઈએ નોંધાવ્યો. વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (Western Dedicated Freight Corridor) જેવા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ કાર્યોએ આ પ્રદેશમાં ઓક્યુપાયર્સને આકર્ષવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે.
અન્ય મુખ્ય બજારોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી. નેશનલ કેપિટલ રિજન (NCR) માં લીઝિંગ 17% વધીને 5.9 મિલિયન ચોરસ ફૂટ થયું, જ્યારે બેંગલુરુમાં 36% નો ઉછાળો આવીને 4 મિલિયન ચોરસ ફૂટ નોંધાયું. કોલકાતામાં સૌથી વધુ 69% નો વૃદ્ધિ દર નોંધાયો, જે કુલ 2.4 મિલિયન ચોરસ ફૂટ થયું. અમદાવાદે પણ 15% વૃદ્ધિ સાથે 4.1 મિલિયન ચોરસ ફૂટ સાથે સ્થિર વૃદ્ધિ જાળવી રાખી.
પ્રાદેશિક તફાવતો અને ઓપરેશનલ જોખમો
એકંદરે વૃદ્ધિનો ટ્રેન્ડ સકારાત્મક હોવા છતાં, આ ક્ષેત્ર પ્રાદેશિક સ્તરે વિવિધ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. ચેન્નઈમાં, ગ્રેડ A વેરહાઉસ જગ્યાની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતાને કારણે લીઝિંગ પ્રવૃત્તિની વૃદ્ધિ અવરોધાઈ હતી. પુણે અને હૈદરાબાદમાં નવી લીઝિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. ખાસ કરીને હૈદરાબાદમાં, ઊંચા વેકેન્સી રેટ (vacancy rates) યથાવત છે, જે ટૂંકા ગાળામાં ભાડા વૃદ્ધિ અને પ્રોપર્ટી આકર્ષણ પર અસર કરી શકે છે.
મોટાભાગના મુખ્ય બજારોમાં ભાડા (rental values) માં વધારો જોવા મળ્યો, જેમાં ચેન્નઈએ 7% ની વાર્ષિક ભાડા વૃદ્ધિ સાથે ₹25.7 પ્રતિ ચોરસ ફૂટ પ્રતિ માસ નો દર નોંધાવ્યો. પુણે ઔદ્યોગિક જગ્યા માટે સૌથી મોંઘું બજાર રહ્યું, જ્યાં ભાડું ₹28.7 પ્રતિ ચોરસ ફૂટ પ્રતિ માસ રહ્યું.
વેરહાઉસિંગ ક્ષેત્રમાં સંસ્થાકીય રોકાણ (institutional investment) પણ લાંબા ગાળાનો વિશ્વાસ દર્શાવે છે, જે 2026ના પ્રથમ H1માં 53% વધીને $49 મિલિયન થયું. જોકે, આ ક્ષેત્રનું પ્રદર્શન વૈશ્વિક આર્થિક પરિબળો, જેમ કે ઊંચા ફ્રેઇટ ખર્ચ અને ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહે છે, જે વેપારના વોલ્યુમને અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારો અને હિતધારકો માટે, ભવિષ્યમાં મુખ્ય દેખરેખ રાખવાના મુદ્દાઓમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસની ગતિ, ચેન્નઈ જેવા મર્યાદિત બજારોમાં માંગને પહોંચી વળવા ડેવલપર્સ દ્વારા ઉચ્ચ-ગુણવત્તાયુક્ત ગ્રેડ A જગ્યા પૂરી પાડવાની ક્ષમતા અને હૈદરાબાદ જેવા શહેરોમાં વેકેન્સી સ્તરમાં થતો ફેરફાર સામેલ રહેશે. ભાડાના વલણો (rental trends) અને ઉત્પાદન તથા 3PL ક્ષેત્રોની સતત શોષણ ક્ષમતા (absorption capacity) નું નિરીક્ષણ આ વૃદ્ધિ ચક્રની સ્થિરતા વિશે વધુ સ્પષ્ટતા આપશે.