ભારતમાં ઓર્ગેનાઇઝ્ડ રિટેલ લીઝિંગ H1 2026 માં **6.27 મિલિયન ચોરસ ફૂટ** પર પહોંચી ગયું છે, જે છેલ્લા 4 વર્ષનો સૌથી ઊંચો આંકડો છે. આ વૃદ્ધિ નવા મોલ સપ્લાયમાં **64%** ના ઘટાડા છતાં નોંધાઈ છે, જેના કારણે વેકેન્સી **11.15%** પર આવી ગઈ છે.
શું છે નવા આંકડા?
2026 ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતીય ઓર્ગેનાઇઝ્ડ રિટેલ રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે ધમાકેદાર પ્રદર્શન કર્યું છે. ટોચના સાત શહેરોમાં લીઝિંગ વોલ્યુમ 6.27 મિલિયન ચોરસ ફૂટ રહ્યું, જે છેલ્લા 4 વર્ષનો સૌથી મોટો આંકડો છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ 10.5% નો વધારો છે.
આશ્ચર્યજનક રીતે, આ સમયગાળા દરમિયાન નવા મોલ સ્પેસના સપ્લાયમાં 64% નો ઘટાડો થયો અને તે માત્ર 0.82 મિલિયન ચોરસ ફૂટ જ રહ્યો.
વેકેન્સી અને મોલનો હિસ્સો વધ્યો
સપ્લાય અને ડિમાન્ડ વચ્ચેના અસંતુલનને કારણે વેકેન્સીમાં ઘટાડો થયો છે. જૂન 2026 ના અંત સુધીમાં વેકેન્સી 45 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટીને 11.15% થઈ ગઈ છે. જગ્યા મેળવવી મુશ્કેલ બનતાં, શોપિંગ મોલ્સનો કુલ લીઝિંગમાં હિસ્સો વધીને 43.1% થયો છે, જે ગયા વર્ષે 38.9% હતો.
શહેરોમાં કેવી રહી સ્થિતિ?
મુંબઈ, દિલ્હી NCR અને બેંગલુરુએ કુલ લીઝિંગ વોલ્યુમમાં 75% થી વધુ હિસ્સો નોંધાવ્યો. મુંબઈએ 29% હિસ્સા સાથે દેશમાં ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું, ત્યારબાદ દિલ્હી NCR 24% અને બેંગલુરુ 23% સાથે રહ્યા. જોકે, કોલકાતામાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ જોવા મળી, જ્યાં લીઝિંગ વોલ્યુમ 87.3% વધ્યું.
સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ
સ્થાનિક રિટેલર્સ આ વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલકબળ રહ્યા છે, તેમણે 79.1% નવી લીઝ થયેલી જગ્યા રોકી છે. નવા આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સના પ્રવેશમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, હાલના વૈશ્વિક રિટેલર્સ સક્રિય છે અને તેમની લીઝિંગ ફૂટપ્રિન્ટમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 62.1% નો વધારો થયો છે.
ડેવલપર્સની રણનીતિ અને ભવિષ્ય
જગ્યાની અછતને કારણે ડેવલપર્સ નવી યોજનાઓ પ્રત્યેનો પોતાનો અભિગમ બદલી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે હવે માત્ર સ્ક્વેર ફૂટ ઉમેરવાને બદલે ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા, મિશ્ર-ઉપયોગી ઇકોસિસ્ટમ્સ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે, લાંબા ગાળાનો સપ્લાય આઉટલૂક મહત્વનો છે. હાલમાં ટોચના સાત શહેરોમાં લગભગ 45.5 મિલિયન ચોરસ ફૂટ શોપિંગ મોલ સ્પેસ નિર્માણાધીન છે, જે 2030 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે. આ પ્રોજેક્ટ્સની ડિલિવરીની ગતિ બજારને સંતુલિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.