ભારતનું રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧ ટ્રિલિયન ડોલરના આંકડાને સ્પર્શશે. દેશના જીડીપી (GDP) માં તેનું યોગદાન બમણું થઈને ૧૩% થવાની ધારણા છે, જે રોકાણકારો માટે મોટી તક સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટ અત્યારે એક શાનદાર ગ્રોથ ટ્રેક પર છે. ૨૦૩૦ સુધીમાં આ માર્કેટ ૧ ટ્રિલિયન ડોલરનું મૂલ્ય ધરાવતું થશે અને ૨૦૪૭ સુધીમાં તે ૫.૮ ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે. CREDAI અને ANAROCK રિસર્ચ દ્વારા કોલકાતામાં આયોજિત NATCON ૨૦૨૬માં આ મહત્વપૂર્ણ આગાહી કરવામાં આવી છે.
સેક્ટરમાં કેમ આવી રહી છે આટલી તેજી?
રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં આવેલી પારદર્શિતા તેનું મુખ્ય કારણ છે. ૨૦૦૯માં જે અંડર-કન્સ્ટ્રક્શન પ્રોપર્ટીનું મૂલ્ય માત્ર ૯૪ બિલિયન ડોલર હતું, તે ૨૦૨૫માં વધીને ૫૦૩ બિલિયન ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. RERA અને GST જેવા કાયદાઓના અમલીકરણને કારણે સંસ્થાકીય રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધ્યો છે.
સેક્ટર્સની સ્થિતિ:
- રેસિડેન્શિયલ ડિમાન્ડ: દેશના ટોચના ૭ શહેરોમાં છેલ્લા ૭ ક્વાર્ટરથી સતત ૧.૩ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું વેચાણ નોંધાયું છે.
- કોમર્શિયલ સ્પેસ: ઓફિસ લીઝિંગમાં Global Capability Centers (GCCs) નો હિસ્સો આશરે ૪૫% જેટલો છે, અને REITs દ્વારા પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં સ્થિરતા આવી છે.
રોકાણકારોએ શું સાવધાન રહેવું?
લાંબા ગાળાની પોઝિટિવ તસવીર વચ્ચે કેટલાક પડકારો પણ છે. મોર્ટગેજ રેટમાં વધારો અને પ્રોપર્ટીના ભાવમાં ઉછાળો ખરીદશક્તિ પર અસર કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, સિમેન્ટ અને સ્ટીલના ભાવમાં અસ્થિરતા પ્રોજેક્ટના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. જમીન સંપાદન અને સરકારી મંજૂરીઓમાં થતો વિલંબ પણ એક મોટું બોટલનેક છે.
ભવિષ્યમાં ગ્રોથ માત્ર મોટા શહેરો પૂરતો સીમિત નહીં રહે, પરંતુ ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાં ડેટા સેન્ટર્સ, લોજિસ્ટિક્સ અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રે પણ મોટી તકો ઊભી થઈ રહી છે.