Q1FY27 માં ભારતનું કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ લીઝિંગ **19.4 મિલિયન** ચોરસ ફૂટ સુધી સીમિત રહ્યું છે. ગ્લોબલ તણાવને કારણે કોર્પોરેટ ડીલ્સમાં વિલંબ થતાં આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જોકે GCC ની માંગ હજુ પણ મજબૂત છે.
માર્કેટમાં સુસ્તી કેમ?
જૂન ક્વાર્ટર (Q1FY27) દરમિયાન ભારતીય ઓફિસ રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં થોડી નરમાશ જોવા મળી છે. કુલ ગ્રોસ એબ્સોર્પ્શન 19.4 મિલિયન ચોરસ ફૂટ નોંધાયું છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ 6% ઓછું છે. એટલું જ નહીં, નેટ એબ્સોર્પ્શનમાં 21% નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે 9.9 મિલિયન ચોરસ ફૂટ પર પહોંચ્યું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવને કારણે ઘણી કંપનીઓએ તેમના લીઝિંગના નિર્ણયો હાલ પૂરતા ટાળી દીધા છે.
સેક્ટરની મજબૂતીના સંકેતો
ઘટાડા છતાં સેક્ટરમાં સ્થિરતા છે. ઓફિસ વેકેન્સી રેટ સુધરીને 11.3% થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા 13.2% હતો. ખાસ કરીને ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) ની માંગ અકબંધ છે, જે કુલ લીઝિંગ પ્રવૃત્તિના 48% હિસ્સો ધરાવે છે.
REITs અને ટેક્સ પોલિસીનું મહત્વ
Embassy Office Parks REIT જેવી કંપનીઓએ ક્વોલિટી એસેટ્સ પર ધ્યાન આપીને પરિણામો જાળવી રાખ્યા છે. Embassy REIT એ વાર્ષિક ધોરણે આવકમાં 17% નો ઉછાળો નોંધાવ્યો છે. હાલમાં બજારની નજર 'Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026' પર છે. જો સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) પરનો ટેક્સ 35% થી ઘટીને 29% થશે, તો REIT ના રોકાણકારોને મળતા ડિવિડન્ડ કે ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં વધારો થઈ શકે છે.
જોખમો પર રાખવી પડશે નજર
વધતા જતાં બાંધકામ ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ ડેવલપર્સ માટે ચિંતાનો વિષય છે. સાથે જ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના વધતા ઉપયોગથી ઓફિસ સ્પેસની માંગ પર લાંબા ગાળે કેવી અસર પડશે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.