સપ્લાયની અછતે ઘર ખરીદીને ધીમી પાડી
આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ નવા મકાનોના સપ્લાયમાં આવેલી મોટી અછત છે. PropEquityના ડેટા મુજબ, Q1 2026માં નવા પ્રોજેક્ટ્સ (New Launches) 19% ઘટીને 92,411 યુનિટ થયા છે. એટલે કે, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આશરે 22,000 ઓછા મકાનો બજારમાં ઉપલબ્ધ થયા, જેણે વેચાણને સીધી રીતે મર્યાદિત કર્યું. આ કારણે, ટોચના 9 શહેરોમાં કુલ વેચાણ 13% વાર્ષિક ધોરણે (YoY) અને 6% ત્રિમાસિક ધોરણે (QoQ) ઘટીને 98,761 યુનિટ રહ્યું, જે છેલ્લા 18 ક્વાર્ટરમાં સૌથી નીચું સ્તર છે.
શહેરોમાં મિશ્ર ચિત્ર, બેંગલુરુ અને દિલ્હી-NCR તેજીમાં
જોકે, રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, તેમ છતાં કેટલાક શહેરોએ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. બેંગલુરુમાં વેચાણ 16% QoQ અને 3% YoY વધીને 17,991 યુનિટ રહ્યું. દિલ્હી-NCRમાં પણ વેચાણ 13% YoY વધ્યું અને 12,141 યુનિટ થયું, જોકે QoQ ધોરણે તેમાં 1% નો નજીવો ઘટાડો થયો. પરંતુ, મોટાભાગના અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં વેચાણ ઘટ્યું છે.
સપ્લાયની વાત કરીએ તો, દિલ્હી-NCRમાં નવા લોન્ચ 17,227 યુનિટ રહ્યા, જે YoY ધોરણે નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. બીજી તરફ, બેંગલુરુમાં નવા લોન્ચ 24% YoY ઘટ્યા, જોકે QoQ ધોરણે તેમાં 10% નો વધારો જોવા મળ્યો.
નીચા વેચાણ છતાં ભાવ સ્થિર, કેટલાક શહેરોમાં ઉછાળો
આ ક્વાર્ટરમાં વેચાણ ઘટ્યું હોવા છતાં, રહેણાંક મિલકતોના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે. ટોચના 7 શહેરોમાં ભાવ 2% QoQ અને 7% YoY વધ્યા છે. NCR અને બેંગલુરુમાં વાર્ષિક ભાવ વૃદ્ધિ સૌથી વધુ રહી, જે અનુક્રમે 15% અને 8% થી વધુ છે. આનું એક કારણ નવા લક્ઝરી અને અલ્ટ્રા-લક્ઝરી પ્રોજેક્ટ્સ છે, જ્યારે ડેવલપર્સ માટે વધતા બાંધકામ ખર્ચ પણ ભાવોને ટેકો આપી રહ્યા છે.
આર્થિક સ્થિતિ અને વૈશ્વિક જોખમો
ભારતીય અર્થતંત્ર 7.3% ના GDP વૃદ્ધિ દર, મધ્યમ ફુગાવા અને ડિસેમ્બર 2025માં થયેલા વ્યાજ દરમાં ઘટાડા જેવા સકારાત્મક સંકેતો સાથે 2026માં પ્રવેશ્યું હતું, જે હાઉસિંગ માંગને વેગ આપવા માટે અનુકૂળ છે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ જેવી વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓએ ખરીદનારના આત્મવિશ્વાસને અસર કરી છે અને બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો કર્યો છે.
ડેવલપર એક્ટિવિટી અને ઇન્વેન્ટરી
DLF, મેક્રોટેક ડેવલપર્સ અને ગોદરેજ પ્રોપર્ટીઝ જેવા મુખ્ય ડેવલપર્સ આ સેક્ટરમાં કાર્યરત છે. Q1 2026માં નવા લોન્ચ QoQ 2% અને YoY 26% વધ્યા, જે વેચાણ કરતાં વધુ છે. આના કારણે ટોચના 7 શહેરોમાં કુલ ન વેચાયેલી ઇન્વેન્ટરી QoQ 4% અને YoY 7% વધીને 6.01 લાખ યુનિટથી વધુ થઈ ગઈ છે.
પરવડે તેવી ક્ષમતા અને ભવિષ્યનું ચિત્ર
વેચાણમાં ઘટાડો અને ઇન્વેન્ટરીમાં વધારાની વર્તમાન સ્થિતિ જોખમી બની શકે છે. જો નવા સપ્લાયનો દર વેચાણ કરતાં વધુ રહે, તો અમુક વિસ્તારોમાં વધુ પડતી ઇન્વેન્ટરી જમા થઈ શકે છે, જે ભાવોને અસર કરી શકે છે. ડેવલપર્સ ખાસ કરીને હાઇ-એન્ડ ઘરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, જેના કારણે મધ્યમ-આવક ધરાવતા અને પ્રથમ વખત ઘર ખરીદનારાઓ માટે પરવડે તેવી ક્ષમતા (Affordability) ઘટી રહી છે. વધતા બાંધકામ ખર્ચ અને ધિરાણ દર પણ ઘણા ખરીદદારો માટે બોજારૂપ બની રહ્યા છે. બજાર આર્થિક અને ભૌગોલિક-રાજકીય ફેરફારો પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહેશે.
આઉટલુક: સ્થિર વૃદ્ધિની અપેક્ષા
આગળ જતા, 2026 દરમિયાન ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં સ્થિર અને નિયંત્રિત વૃદ્ધિ જોવા મળવાની ધારણા છે. સ્થિર આર્થિક પરિસ્થિતિઓ અને સ્પષ્ટ વ્યાજ દરના વલણોને કારણે માંગ મજબૂત પરંતુ પસંદગીયુક્ત રહેવાની શક્યતા છે. ખરીદદારો સટ્ટાબાજીને બદલે સારી કિંમત, પ્રોજેક્ટની ગુણવત્તા અને સ્થાનિક બજારની સ્થિતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. દક્ષિણના શહેરો પોતાનું મજબૂત પ્રદર્શન ચાલુ રાખી શકે છે, જ્યારે દિલ્હી-NCR અને કેટલાક પશ્ચિમી પ્રદેશોને ગોઠવણ માટે વધુ સમય લાગી શકે છે. ડેવલપર્સ વધતા બાંધકામ ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને, વાસ્તવિક માંગ સાથે નવા પ્રોજેક્ટ્સનો મેળ ખાશે તેવી અપેક્ષા છે. ભાવમાં વધારો મધ્યમ અને અસમાન રહેવાની સંભાવના છે. વેચાણ વધારવા માટે ડેવલપર્સ ભાવ ઘટાડવાને બદલે પ્રોત્સાહનોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.