ભારતના ટોચના સાત શહેરોમાં રેસિડેન્શિયલ પ્રોપર્ટીના ભાવમાં ૨૦૨૧થી અત્યાર સુધી **૫૯%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે. બાંધકામ ખર્ચમાં માત્ર **૩૪%** નો વધારો થયો છે, એટલે કે ભાવવધારા પાછળ જમીનના આસમાને પહોંચેલા ભાવ મુખ્ય જવાબદાર છે.
ભાવમાં મોટો તફાવત (The Price Gap)
ભારતના રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં છેલ્લા ૪ વર્ષમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૧ થી ૨૦૨૫ વચ્ચે રેસિડેન્શિયલ પ્રોપર્ટીના ભાવ સરેરાશ ₹૫,૮૨૬ પ્રતિ સ્ક્વેર ફૂટથી વધીને ₹૯,૨૬૦ પર પહોંચી ગયા છે. આ ૫૯% ના વધારા સામે બાંધકામ ખર્ચમાં થયેલો વધારો માત્ર ૩૪% જ છે.
જમીનના ભાવમાં વધારો (Land Value Surge)
બાંધકામ મટિરિયલ અને લેબર ખર્ચમાં વાર્ષિક ૬.૯% ના દરે વધારો થયો છે, પરંતુ વાસ્તવિક તેજી જમીનના ભાવમાં આવી છે. છેલ્લા ૫ વર્ષમાં મુખ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં જમીનના મૂલ્યમાં ૫૦% થી ૧૨૦% સુધીનો જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. જે ડેવલપર્સ પાસે પહેલાથી જ સસ્તી જમીન ઉપલબ્ધ છે, તેમને આનો મોટો ફાયદો મળી રહ્યો છે.
સપ્લાય ચેઈન અને અન્ય પડકારો (Supply Chain Pressures)
પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક તણાવને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે, જેનાથી પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ ૮% થી ૧૦% વધી ગયો છે. ખાસ કરીને સ્ટીલ (TMT બાર્સ) ના ભાવમાં ૨૦% અને લોજિસ્ટિક્સ-ઈંધણના ભાવમાં ૧૫% થી ૨૦% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. ઈલેક્ટ્રિકલ અને પ્લમ્બિંગના સાધનો મોંઘા થવાથી ડેવલપર્સના બજેટ ખોરવાઈ રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
૧. માર્જિન પર દબાણ: જૂના પ્રોજેક્ટ્સ જે અગાઉના ભાવે વેચાયા હતા, ત્યાં પ્રોફિટ માર્જિન ઘટી રહ્યા છે.
૨. અફોર્ડેબિલિટી (Affordability): ઘરના ભાવ આવકની સરખામણીએ વધુ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, જે મિડ-ઈન્કમ હાઉસિંગ માર્કેટ માટે જોખમી છે.
૩. ડિલિવરી પ્રેશર: વર્ષ ૨૦૨૬ સુધીમાં આશરે ૫.૪ લાખ ઘરો પૂર્ણ કરવાના દબાણમાં છે. જો પ્રોજેક્ટ મોડા પડે, તો ડેવલપર્સ માટે હોલ્ડિંગ કોસ્ટ વધી શકે છે.