નાણાકીય લાભોની નવી દિશા
ભારતીય પરિવારો હવે હોમ લોન લેતી વખતે તેમની માતાઓને સહ-અરજદાર તરીકે સામેલ કરીને અનેક નાણાકીય લાભો મેળવી રહ્યા છે. ઘણા બેન્ક અને હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ મહિલા બોરોઅર્સને 0.05% થી 0.10% સુધીના વ્યાજ દરમાં રાહત આપે છે, જે લાંબા ગાળે ₹1 લાખ થી વધુની બચત કરાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, ઘણા રાજ્યોમાં સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં પણ 1-2% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળે છે, જે શરૂઆતના ખર્ચને ઘટાડે છે.
ટેક્સ બચત અને સરકારી યોજનાઓનો લાભ
સહ-અરજદાર બનાવવાનો એક મોટો ફાયદો ટેક્સ બચતમાં થાય છે. જો માતાને સહ-માલિક (co-owner) તરીકે સામેલ કરવામાં આવે, તો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની સેક્શન 80C અને સેક્શન 24(b) હેઠળ મળતા ટેક્સ ડિડક્શનનો લાભ બંને વ્યક્તિઓ લઈ શકે છે, જેનાથી ઘરના કુલ ટેક્સ બોજમાં ઘટાડો થાય છે.
પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY-U 2.0) જેવી સરકારી યોજનાઓ પણ આ ટ્રેન્ડને વેગ આપી રહી છે. આ યોજના હેઠળ, મહિલા માલિકો અથવા સહ-માલિકોને ₹1.80 લાખ સુધીની વ્યાજ સબસિડી મળી શકે છે. 2025 માં RBI દ્વારા વ્યાજ દરોમાં થયેલા સુધારા બાદ, રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં વૃદ્ધિ મધ્યમ રહી છે અને વ્યાજ દરો સ્થિર છે, જે આવા વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લેવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
બેન્કોનું વલણ અને જોખમો
બેન્કોની નજરમાં, માતાને સહ-અરજદાર બનાવવાથી અરજીમાં આવકની સ્થિરતા અને સારો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ઉમેરાય છે. ઘણા લેન્ડર્સ મહિલા બોરોઅર્સને વધુ શિસ્તબદ્ધ માને છે અને તેમના ડિફોલ્ટ રેટ્સ પણ ઓછા હોય છે, જે લોનની મંજૂરીની શક્યતાઓ અને શરતોને હકારાત્મક રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે.
જોકે, આમાં કેટલાક જોખમો પણ ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે. સહ-અરજદાર હોવાનો અર્થ એ નથી કે સંપત્તિની માલિકી મળે જ. માલિકીના અધિકારો અને ચૂકવણીની જવાબદારીઓ સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવતા કાનૂની દસ્તાવેજો હોવા જરૂરી છે. બંને અરજદારો વચ્ચેના ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ કે નાણાકીય આદતોમાં તફાવત લોન કરારમાં તણાવ ઊભો કરી શકે છે. જો કોઈ એક સહ-અરજદાર EMI ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તે બધાના ક્રેડિટ સ્કોર્સને નકારાત્મક અસર કરે છે, જેનાથી સંયુક્ત નાણાકીય જવાબદારી ઊભી થાય છે. એવી જ રીતે, સહ-બોરોઅર્સ માટે પૂરતો લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ ન હોવો પણ જોખમી બની શકે છે.
ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ
આ ટ્રેન્ડ મહિલાઓ માટે ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ક્લુઝનને વધુ ઊંડું બનાવશે અને તેમને સંપત્તિ નિર્માણમાં સક્રિય ભાગીદાર બનાવશે. જેમ જેમ ભારતનું હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ સેક્ટર પરિપક્વ થશે, તેમ આવા વ્યૂહરચનાઓ પોષણક્ષમતા વધારવામાં અને માલિકીનો આધાર વિસ્તૃત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતી રહેશે.
