RERA 2016 ની કલમ 14(3) હેઠળ, બિલ્ડરો કબજાના **5 વર્ષ** સુધી સ્ટ્રક્ચરલ ખામીઓ સુધારવા માટે કાયદેસર રીતે બંધાયેલા છે. ઘર ખરીદનારાઓ લેખિત નોટિસ આપીને **30 દિવસના** સમયગાળામાં રિપેરિંગની માંગ કરી શકે છે. જો બિલ્ડર બેદરકારી દાખવે, તો RERA ઓથોરિટીમાં વળતર માટે દાવો કરી શકાય છે.
નવું ઘર ખરીદવું એ જીવનનું સૌથી મોટું રોકાણ હોય છે, પરંતુ ઘણીવાર ઘર મળ્યા પછી દિવાલોમાં તિરાડ, લીકેજ કે વાયરિંગની સમસ્યાઓ રોકાણકારોને પરેશાન કરે છે. મોટાભાગના લોકોને લાગે છે કે આ ખર્ચ તેમણે જ ભોગવવો પડશે, પરંતુ કાયદો તમને મજબૂત રક્ષણ આપે છે. Real Estate (Regulation and Development) Act, 2016 ની કલમ 14(3) મુજબ, બિલ્ડર કબજા તારીખથી 5 વર્ષ સુધી બાંધકામની ખામીઓ માટે જવાબદાર છે.
5 વર્ષની જવાબદારી અને વોરંટી
આ 'ડિફેક્ટ લાયબિલિટી પિરિયડ' એક કાનૂની જરૂરિયાત છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈપણ સ્ટ્રક્ચરલ ખામી કે સર્વિસમાં રહેલી ઉણપને બિલ્ડરે મફતમાં ઠીક કરવી પડે છે. અમુક રાજ્યોમાં તો આ સમયગાળો 10 વર્ષ સુધીનો પણ હોઈ શકે છે. તેથી, તમારા સેલ એગ્રીમેન્ટ અને સ્થાનિક RERA નિયમો તપાસવા જરૂરી છે.
મજબૂત પુરાવા કેવી રીતે તૈયાર કરવા?
માત્ર મૌખિક ફરિયાદ કરવાથી કામ નહીં ચાલે. તમારે એક કાનૂની રેકોર્ડ (Paper Trail) બનાવવો પડશે:
- બિલ્ડરને સત્તાવાર લેખિત નોટિસ મોકલો.
- ખામીના ફોટા કે વીડિયો એવિડન્સ તરીકે જોડો.
- જો શક્ય હોય તો, કોઈ પ્રોફેશનલ એન્જિનિયર પાસે 'સ્નેગિંગ રિપોર્ટ' કઢાવો.
30 દિવસની ડેડલાઇન અને કાર્યવાહી
નોટિસ મળ્યાના 30 દિવસમાં બિલ્ડરે રિપેરિંગ કરવું ફરજિયાત છે. જો તે નિષ્ફળ જાય, તો તમે RERA ની કલમ 31 હેઠળ ફરિયાદ કરી શકો છો. ઓથોરિટી બિલ્ડરને રિપેરિંગ કરવાનો આદેશ આપી શકે છે અથવા આર્થિક વળતર પણ અપાવી શકે છે.
જોખમો અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
ઘણીવાર બિલ્ડર રિપેરિંગમાં વિલંબ કરે છે અથવા ઘરમાલિક પર દોષ મઢે છે. આ ઉપરાંત, Resident Welfare Associations (RWAs) હંમેશા વ્યક્તિગત રીતે કાનૂની જંગ લડી શકતી નથી, ખાસ કરીને જો બિલ્ડર નાદાર (Insolvency) જાહેર થાય. તેથી, કબજો લેતી વખતે જ તમામ દસ્તાવેજો સાચવી રાખવા જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં તમારા રોકાણની સુરક્ષા જળવાઈ રહે.