ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં હવે મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. ઈન્સ્ટિટ્યુશનલ ઈન્વેસ્ટર્સ હવે મિલકતોને પૂર અને વાતાવરણીય જોખમોથી બચાવવા માટે લાખોનું રોકાણ કરી રહ્યા છે. આ સુરક્ષા માટે બાંધકામ ખર્ચમાં પ્રતિ સ્ક્વેર ફૂટ **₹200** સુધીનો વધારો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેનાથી લાંબાગાળાનું સ્ટેબલ રેન્ટલ યીલ્ડ સુરક્ષિત થઈ રહ્યું છે.
ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં હવે ક્લાઈમેટ રેઝિલિઅન્સ (Climate Resilience) માત્ર એક મેન્ટેનન્સનો વિષય નથી રહ્યો, પરંતુ તે એસેટ વેલ્યુએશનનું મુખ્ય માપદંડ બની ગયું છે. ગ્લોબલ ઈન્સ્ટિટ્યુશનલ ઈન્વેસ્ટર્સ હવે મુંબઈ જેવા શહેરોમાં ચોમાસાના વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ સામે પ્રોપર્ટીને સુરક્ષિત રાખવા માટે ડ્રેનેજ સિસ્ટમ અને ફ્લડ બેરિયર્સ પાછળ મોટું રોકાણ કરી રહ્યા છે.
સક્સેસ મોડેલ અને રોકાણકારોનો મત
Brookfield Asset Management એ મુંબઈના Equinox Business Park માં $26 મિલિયનનું રોકાણ કરીને સાઇટ એલિવેશન અને ફ્લડ ડિફેન્સ ઉભું કર્યું હતું. આ પગલાના કારણે પ્રોપર્ટીમાં ઓક્યુપન્સી લેવલ 99% થી વધુ જાળવી રાખવામાં સફળતા મળી છે. આ સફળતાને પગલે હવે Blackstone અને CapitaLand Investment જેવી મોટી કંપનીઓ પણ કોઈ પણ નવા પ્રોજેક્ટમાં રોકાણ કરતા પહેલા કડક ક્લાઈમેટ-રિસ્ક સ્ક્રિનિંગ કરી રહી છે.
બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો
DLF અને Sattva Group જેવી જાણીતી કંપનીઓએ હવે પ્રોજેક્ટના બ્લૂપ્રિન્ટમાં જ ક્લાઈમેટ-પ્રૂફિંગનો સમાવેશ કર્યો છે. આ ફેરફારોને કારણે કન્સ્ટ્રક્શન કોસ્ટમાં પ્રતિ સ્ક્વેર ફૂટ ₹100 થી ₹200 નો વધારો થઈ રહ્યો છે. જોકે, આ ખર્ચને કંપનીઓ એક 'પ્રીમિયમ' તરીકે જોઈ રહી છે, જેથી બ્લુ-ચિપ ટેનન્ટ્સને આકર્ષી શકાય અને ઉંચું ભાડું મેળવી શકાય.
નાણાકીય જોખમો અને વીમો
આ સ્થિતિમાં રોકાણકારોએ એક વાતનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે: પ્રોપર્ટીનું પ્રીમિયમ હવે તેના ક્લાઈમેટ-રિસ્ક પ્રોફાઈલ પર આધારિત છે. જો વીમાના પ્રીમિયમ વધશે, તો તે ઓપરેટિંગ એક્સપેન્સમાં વધારો કરશે અને નેટ યીલ્ડ પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, બાંધકામ ખર્ચમાં સતત વધારો થવાથી ડેવલપરના માર્જિન પર પણ અસર પડી શકે છે. આગામી સમયમાં, ક્લાઈમેટ-રેઝિલિઅન્ટ પ્રોપર્ટી અને સામાન્ય પ્રોપર્ટી વચ્ચેનું અંતર આ સેક્ટર માટે નવો બેન્ચમાર્ક નક્કી કરશે.