દક્ષિણનો દમ, પશ્ચિમની નબળાઈ
આ પ્રાદેશિક તફાવત ભારતના રહેણાંક મિલકત ક્ષેત્રમાં મોટા બદલાવનો સંકેત આપે છે. ચેન્નઈના હાઉસિંગ માર્કેટે 2025માં રાષ્ટ્રીય સ્તરના વલણોને પછાડી દીધા, જ્યાં વેચાણમાં 55% નો નોંધપાત્ર વધારો થયો અને 24,892 યુનિટ્સનું વેચાણ થયું. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ મજબૂત અને સ્થિર અંતિમ-વપરાશકર્તાની માંગ તેમજ સ્થાનિક અર્થતંત્રના મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ હતા, જેણે તેને બજારની અન્ય અનિશ્ચિતતાઓથી બચાવ્યું.
આનાથી તદ્દન વિપરીત, પશ્ચિમી બજારોમાં ભારે મંદી જોવા મળી. મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન (MMR) માં વેચાણમાં 26.4% નો ઘટાડો થયો, જ્યારે પુણેમાં 28.5% નો ઘટાડો નોંધાયો. આના પરિણામે, સમગ્ર પશ્ચિમી બજારમાં લગભગ 24% નો ઘટાડો થયો.
આંકડા દર્શાવે છે કે 2025માં રાષ્ટ્રીય સ્તરે કુલ વેચાણ વોલ્યુમમાં લગભગ 12% નો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, પ્રીમિયમ સેગમેન્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને ડેવલપર્સ દ્વારા ઇન્વેન્ટરીનું શિસ્તબદ્ધ સંચાલન કરવાને કારણે કુલ ટ્રાન્ઝેક્શનનું મૂલ્ય મજબૂત રહ્યું.
કિંમતોની વાત કરીએ તો, ચેન્નઈમાં 2025માં કિંમતો સ્થિર રહી, જ્યારે MMR માં 4% અને પુણેમાં 1% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
નીતિગત નિર્ણયો અને ડેવલપર શિસ્ત
2026 માટે બજારને આકાર આપનારા બે મુખ્ય નીતિગત પગલાં છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ 2025 દરમિયાન રેપો રેટમાં સતત ઘટાડો કર્યો, જે ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં 5.25% પર આવી ગયો. આનાથી હોમ લોનના વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાની અને પોષણક્ષમતા વધવાની અપેક્ષા છે.
તેમજ, GST કાઉન્સિલે સપ્ટેમ્બર 2025 થી સિમેન્ટ પરનો ટેક્સ 28% થી ઘટાડીને 18% કરી દીધો. સિમેન્ટ, ટાઇલ્સ અને માર્બલ જેવા ઇનપુટ ખર્ચમાં ઘટાડો થવાથી ડેવલપર્સને નોંધપાત્ર રાહત મળશે અને ઘરની પોષણક્ષમતામાં સુધારો થશે.
વધુમાં, ડેવલપર્સે ઇન્વેન્ટરીનું કુશળતાપૂર્વક સંચાલન કર્યું. તેમણે માંગ અનુસાર નવા સપ્લાયને ગોઠવીને ભાવમાં અતિશય વધારો થતો અટકાવ્યો, જે ભાવ સ્થિરતા જાળવવામાં મદદરૂપ થયું.
આગળ શું? (Outlook)
જોકે 2025માં ભારતમાં કુલ રહેણાંક વેચાણ ઘટ્યું, તેમ છતાં ઉદ્યોગનો સેન્ટિમેન્ટ સાવચેતીપૂર્વક આશાવાદી છે. મેક્રોઇકોનોમિક વાતાવરણ સ્થિર છે, ફુગાવો ઘટી રહ્યો છે અને ભંડોળની સ્થિતિ પણ ટેકો આપી રહી છે.
વિશ્લેષકો મુખ્ય શહેરોમાં 2025 માટે લગભગ 6.3% અને 2026 માટે લગભગ 7% ના દરે ભાવ વધારાની આગાહી કરી રહ્યા છે. ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ ઉદ્યોગનો સરેરાશ P/E રેશિયો લગભગ 43.5x નોંધવામાં આવ્યો છે, જે કેટલાક સેગમેન્ટમાં સંભવિત મૂલ્ય સૂચવે છે.