વેસ્ટ બંગાળમાં રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે મોટી ઉથલપાથલ વચ્ચે, CREDAI (Confederation of Real Estate Developers' Associations of India) એ નવા સરકારી નિયમોને સમર્થન આપ્યું છે. જોકે, તેમણે પ્રોજેક્ટ મંજૂરી અને પૂર્ણ થવાની સમયમર્યાદામાં **8 મહિના**નો વધારો કરવાની માંગ કરી છે. આ માંગ જૂન 2026માં થયેલા તારતલા વેરહાઉસ દુર્ઘટના બાદ શરૂ થયેલ ફરજિયાત સેફ્ટી ઓડિટને કારણે ઊભી થઈ છે.
પ્રોજેક્ટ્સની સમયમર્યાદામાં રાહતની જરૂર?
વેસ્ટ બંગાળના રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર પર હાલ બિલ્ડિંગ સેફ્ટી અને કમ્પ્લાયન્સના નવા નિયમોની અસર જોવા મળી રહી છે. તારતલામાં થયેલી દુર્ઘટના બાદ સરકારે બિલ્ડિંગ રેગ્યુલેશન્સ વધુ કડક બનાવ્યા છે. આ નવા પગલાંને CREDAI વેસ્ટ બંગાળે ટેકો આપ્યો છે, પરંતુ સાથે જ તેમણે વિકાસકર્તાઓને થઈ રહેલી અસુવિધાઓને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રોજેક્ટ મંજૂરીઓ અને પૂર્ણ થવાની ડેડલાઈનમાં 8 મહિનાનો વધારો કરવાની સત્તાવાર રીતે માંગ કરી છે.
આ એક્સટેન્શન માટે 'ફોર્સ મેજર' (Force Majeure) ની કલમનો આધાર લેવાયો છે. ડેવલપર્સનું કહેવું છે કે તેમને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન સમસ્યાઓ, નિયમનકારી ફેરફારો, ચૂંટણી સંબંધિત કામકાજમાં વિક્ષેપ અને તાજેતરમાં ફરજિયાત સેફ્ટી ઓડિટ જેવી અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. આ વધારાના સમયગાળાની માંગ પાછળનો ઉદ્દેશ્ય આ બાહ્ય પરિબળોને કારણે મૂળ સમયમર્યાદા ચૂકી જવા પર લાગી શકે તેવા દંડથી બચવાનો છે.
ઓડિટની સ્થિતિ અને પ્રોજેક્ટ કમ્પ્લાયન્સ
સેક્ટર માટે ફરજિયાત સેફ્ટી ઓડિટ પ્રક્રિયા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. 10 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં, ઓળખાયેલ 706 હાઈ-રાઈઝ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી 585 પ્રોજેક્ટ્સનું ઓડિટ થઈ ચૂક્યું છે. અત્યાર સુધીના પરિણામો મુજબ, 204 પ્રોજેક્ટ્સને સંપૂર્ણ મંજૂરી મળી છે, જ્યારે 89 પ્રોજેક્ટ્સને શરતી મંજૂરી આપવામાં આવી છે. નોંધપાત્ર રીતે, 26 પ્રોજેક્ટ્સમાં ગંભીર ઉલ્લંઘન જોવા મળ્યું છે. CREDAI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિયમોનું પાલન ન કરતા પ્રોજેક્ટ્સમાં તેમના સભ્યો સામેલ નથી, અને સંસ્થા RERA (Real Estate Regulatory Authority) ના ધોરણોનું પાલન કરવા પર ભાર મૂકે છે.
આર્થિક મહત્વ અને રોકાણકારો માટે શું?
વેસ્ટ બંગાળની અર્થવ્યવસ્થા માટે રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર ખૂબ જ મહત્વનું છે. આ ક્ષેત્ર વાર્ષિક ₹20,000 કરોડથી વધુનું રોકાણ આકર્ષે છે અને લગભગ 60 લાખ રોજગારી ટકાવી રાખે છે. કડક સેફ્ટી ધોરણો તરફનું આ પરિવર્તન ટૂંકા ગાળામાં બાંધકામમાં વિલંબ અથવા વધતા કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે ઘર ખરીદનારાઓ માટે પારદર્શિતા અને સુરક્ષા વધારવાનો તેનો હેતુ છે. જો માંગેલ એક્સટેન્શન નહીં મળે તો ડેવલપર્સ માટે ખર્ચ વધી શકે છે, જે પ્રોજેક્ટની નફાકારકતાને અસર કરી શકે છે.
આગળ શું થશે તેના પર બજારની નજર રહેશે. સરકાર એક્સટેન્શનની માંગ પર શું પ્રતિસાદ આપે છે અને ઓડિટ પ્રક્રિયા ક્યારે પૂર્ણ થાય છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. રાજ્ય દ્વારા ઓડિટના વર્તમાન તબક્કા માટે 15 ઓગસ્ટ, 2026 ની આંતરિક ડેડલાઈન નક્કી કરવામાં આવી છે.