નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે RBI ને ડિજિટલ રૂપીના વિકાસને ઝડપી બનાવવા આદેશ આપ્યો છે. Global Fintech Fest 2026 માં તેમણે ટોકનાઇઝેશનને ફાઇનાન્શિયલ સિસ્ટમ માટે મહત્વનું ગણાવ્યું હતું, સાથે જ AI અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગના જોખમો સામે સાવધ રહેવા ચેતવણી પણ આપી હતી.
CBDC અને ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વ્યાપ
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે મુંબઈમાં આયોજિત Global Fintech Fest 2026 દરમિયાન ભારતમાં સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDC) ના માળખાને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. તેમણે RBI ને ડિજિટલ રૂપીના હોલસેલ અને રિટેલ બંને ઉપયોગ માટે વિકાસને વધુ તેજ બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતની નાણાકીય વ્યવસ્થાને ગ્લોબલ ટોકનાઇઝેશન (Tokenisation) ટ્રેન્ડ સાથે જોડવાનો છે, જેમાં સ્માર્ટ કોન્ટ્રાક્ટ્સ દ્વારા પેમેન્ટ્સનું સંચાલન કરવામાં આવશે.
REC Limited નો પ્રયોગ અને ફાયદા
આ પહેલને REC Limited દ્વારા કરવામાં આવેલા સફળ પાઈલટ પ્રોજેક્ટનું સમર્થન મળ્યું છે. આ પ્રયોગ સાબિત કરે છે કે ડિજિટલ કરન્સી દ્વારા મધ્યસ્થીઓને દૂર કરી શકાય છે અને પેમેન્ટ્સનું સેટલમેન્ટ સેકન્ડોમાં કરી શકાય છે. રોકાણકારો માટે આ એક મોટા ફેરફારના સંકેત છે, જે લાંબા ગાળે ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડી શકે છે, જોકે આ માટે ટેકનોલોજીમાં મોટું રોકાણ કરવું અનિવાર્ય બનશે.
AI અને સાયબર સુરક્ષાની ચેતવણી
નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડિજિટલ અપનાવવાની ગતિ સાથે સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વની છે. Agentic AI અને Quantum Computing ના વધતા પ્રભાવને કારણે સાયબર હુમલાઓ વધુ ઘાતક બની શકે છે. આ ચેતવણી સૂચવે છે કે આગામી સમયમાં બેંકો અને પેમેન્ટ પ્રોસેસર્સને સાયબર સુરક્ષામાં ફરજિયાતપણે મોટો ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. સરકાર હવે એક સંયુક્ત ઇન્ડસ્ટ્રી પ્લેટફોર્મ બનાવવા પર પણ વિચારી રહી છે, જે નાની કંપનીઓને ડેટા સુરક્ષાના આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને સમજવામાં મદદ કરશે.