ભૂતપૂર્વ RBI ગવર્નર રઘુરામ રાજને રિઝર્વ બેંકને રૂપિયાના મૂલ્યને બચાવવા માટે ફોરેક્સ રિઝર્વનો ઉપયોગ ન કરવાની સલાહ આપી છે. આ વર્ષે રૂપિયો **6%** ઘટીને **97** પ્રતિ ડોલરની નજીક પહોંચી ગયો છે.
ભૂતપૂર્વ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના ગવર્નર રઘુરામ રાજને ચલણ વ્યવસ્થાપન અંગે સેન્ટ્રલ બેંકને પોતાની રણનીતિ બદલવાની સલાહ આપી છે. ભારતીય રૂપિયો હાલમાં દબાણ હેઠળ છે અને વર્ષ 2026 માં લગભગ 6% ઘટીને 97 પ્રતિ યુએસ ડોલરના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરની નજીક પહોંચી ગયો છે. રાજનનું માનવું છે કે RBI એ ચોક્કસ એક્સચેન્જ રેટને બચાવવાને બદલે માર્કેટ ફોર્સ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
માર્કેટ ઈન્ટરવેન્શનનો મોટો ખર્ચ
ડેટા મુજબ, જૂન મહિનાથી વોલેટિલિટી ઘટાડવા માટે RBI એ સ્પોટ ડોલર વેચાણ અને કરન્સી સ્વેપ દ્વારા અંદાજે $75 અબજ થી $80 અબજ ખર્ચ્યા છે. રાજને આ પ્રકારના ખર્ચને લાંબાગાળા માટે અસુરક્ષિત ગણાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે ફોરેક્સ રિઝર્વનો ઉપયોગ કરીને રૂપિયાને સપોર્ટ આપવાથી અર્થતંત્ર પર જોખમ વધી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે બાહ્ય દબાણ વધારે હોય.
રિઝર્વ અને એક્સપોર્ટ વચ્ચેનું સંતુલન
ભારત તેના ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતનો 90% હિસ્સો આયાત કરે છે. હાલમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $117 પ્રતિ બેરલની નજીક ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. રઘુરામ રાજનનું માનવું છે કે પોલિસી મેકર્સને નબળા ચલણથી ડરવાની જરૂર નથી. તેમના મતે, રૂપિયામાં નિયંત્રિત ઘટાડો એ ભારતીય નિકાસને વૈશ્વિક માર્કેટમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવી શકે છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો વધુ પડતી દખલગીરી ચાલુ રહેશે, તો દેશના જરૂરી સંસાધનો ઝડપથી ખાલી થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે હવે મહત્વનું એ છે કે RBI તેની હસ્તક્ષેપની નીતિ અને ફોરેક્સ રિઝર્વ વચ્ચે કેવી રીતે સંતુલન જાળવે છે. માર્કેટ પાર્ટિસિપન્ટ્સ હવે ટ્રેડ બેલેન્સ ડેટા અને FII ફ્લો પર નજર રાખી રહ્યા છે.