Reserve Bank of India (RBI) એ Global Fintech Fest માં 'UPI Tap and Pay' અને AI-આધારિત 'MyUPI' લોન્ચ કર્યું છે. આ ફીચર દ્વારા હવે નાની રકમના પેમેન્ટ્સ માટે PIN ની જરૂર નહીં પડે અને કોન્ટેક્ટલેસ પેમેન્ટ સરળ બનશે.
UPI પેમેન્ટમાં ક્રાંતિ
Reserve Bank of India એ ડિજિટલ પેમેન્ટને વધુ સુરક્ષિત અને ઝડપી બનાવવા માટે બે મોટા અપડેટ્સ જાહેર કર્યા છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ September 10, 2026 ના રોજ Global Fintech Fest માં આ ફિચર્સની જાહેરાત કરી હતી. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ફિઝિકલ પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ (POS) માર્કેટમાં UPI નો દબદબો વધારવાનો છે.
UPI Tap and Pay શું છે?
આ સુવિધા NFC (Near-field Communication) ટેકનોલોજી પર કામ કરે છે. હવે યુઝર્સે કોઈ પણ એપ ખોલ્યા વગર સીધું જ પોતાના સ્માર્ટફોનને POS મશીન પર ટેપ કરીને પેમેન્ટ કરી શકશે. ખાસ વાત એ છે કે, ₹5,000 સુધીના ટ્રાન્ઝેક્શન માટે કોઈ પણ UPI PIN ની જરૂર નહીં રહે, જે પેમેન્ટની ઝડપમાં મોટો વધારો કરશે. આ પ્રક્રિયામાં મર્ચન્ટ ટર્મિનલના ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ થશે, જેથી યુઝરના ડેટાનો વપરાશ ઘટશે.
MyUPI: AI ની સુરક્ષા સાથેનું ડેશબોર્ડ
National Payments Corporation of India (NPCI) દ્વારા વિકસિત 'MyUPI' એક AI-આધારિત પ્લેટફોર્મ છે જે Finance Model for India (FiMI) પર આધારિત છે. આ પ્લેટફોર્મ એક સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ડેશબોર્ડ તરીકે કામ કરશે, જ્યાં યુઝર્સ તેમની તમામ બેંકિંગ અને ઓટો-પે (AutoPay) વિગતો એકસાથે જોઈ શકશે. તેમાં આપેલું 'Safety Switch' ફીચર યુઝર્સને શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન વખતે તરત જ એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાની સુવિધા આપે છે.
કાર્ડ નેટવર્ક સામે પડકાર
આ પગલું Visa અને Mastercard જેવી કાર્ડ કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. ફિઝિકલ કાર્ડ્સનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકો હવે સીધા UPI તરફ વળી શકે છે. રોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે બેંકો અને પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ કેટલી ઝડપથી તેમના પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ મશીનોને અપગ્રેડ કરે છે. આ ટેકનોલોજીના અમલીકરણ સાથે ડિજિટલ પેમેન્ટમાં ટ્રાન્ઝેક્શન ફી અને નફાના માર્જિન પર પણ અસર પડી શકે છે.