સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ બાદ, RBI એ સાયબર ફ્રોડ અને 'મની-મ્યુલ' એકાઉન્ટ્સ પર લગામ લગાવવા માટે નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો જાહેર કર્યા છે. હવે શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન પર સંપૂર્ણ એકાઉન્ટ ફ્રીઝ કરવાને બદલે **₹1,000** થી વધુના વ્યવહાર પર ટેમ્પરરી ડેબિટ હોલ્ડ લાગુ કરવામાં આવશે, જે **1 એપ્રિલ, 2027** થી અમલી બનશે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ 4 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિર્દેશોના પગલે બેંકિંગ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં કદમ ઉઠાવ્યા છે. 11 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ સેન્ટ્રલ બેંકે 'નો યોર કસ્ટમર' (KYC) એમેન્ડમેન્ટ ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો છે, જેનો મુખ્ય હેતુ મની-લોન્ડરિંગ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા 'મની-મ્યુલ' એકાઉન્ટ્સના નેટવર્કને તોડવાનો છે.
શું બદલાશે?
નવા માળખા હેઠળ, બેંકો હવે શંકાસ્પદ ગતિવિધિ જણાતા આખું ખાતું બ્લોક કરવાને બદલે માત્ર ₹1,000 કે તેથી વધુના ચોક્કસ વ્યવહાર પર કામચલાઉ ડેબિટ હોલ્ડ મૂકશે. આ પ્રતિબંધ વધુમાં વધુ 60 દિવસ સુધી લાગુ રહી શકે છે, જેથી કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ તપાસ કરી શકે અને ગ્રાહકના બાકીના ફંડ્સ પર અસર ન પડે.
સમયમર્યાદા અને નિયમો
નવી સિસ્ટમ મુજબ:
- ટ્રાન્ઝેક્શન ફ્લેગ થયા બાદ ગ્રાહકને સ્પષ્ટતા આપવા માટે 20 દિવસનો સમય મળશે.
- બેંકોએ આ રજૂઆતોની સમીક્ષા 10 દિવસમાં પૂર્ણ કરવી પડશે.
બેંકિંગ સેક્ટર પર અસર
આ ફેરફારને કારણે બેંકોએ તેમના ટ્રાન્ઝેક્શન-મોનિટરિંગ સિસ્ટમમાં AI અને મશીન લર્નિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવો પડશે. આ ટેકનિકલ અપગ્રેડેશનને કારણે બેંકોના કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે, જે આવનારા ક્વાર્ટર્સમાં ઓપરેટિંગ ખર્ચને અસર કરી શકે છે. સાવચેતીના ભાગરૂપે, સિસ્ટમમાં 'ફોલ્સ પોઝિટિવ' (સામાન્ય વ્યવહારને શંકાસ્પદ ગણવો) થવાનું જોખમ પણ રહેલું છે, જેના કારણે ગ્રાહકોને કામચલાઉ અગવડતા પડી શકે છે.