RBI નો મોટો નિર્ણય: હવે ₹10 અને ₹20 ની નવી પોલિમર નોટો આવશે, જાણો શું છે ખાસ?

Detailed Coverage

નવી પોલિમર નોટો શા માટે?

દેશમાં હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાતી કાગળની નોટો ઝડપથી ખરાબ થઈ જાય છે. ખાસ કરીને ભારતના ગરમ અને ભેજવાળા વાતાવરણમાં, તેમજ વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે તેમાં ઘસારો આવી જાય છે. આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા RBI પોલિમર નોટો લાવી રહ્યું છે. આ નોટો ખાસ પ્રકારના પ્લાસ્ટિકમાંથી બને છે, જે પાણી, ગંદકી અને ફાટવા સામે વધુ ટકી રહે છે. RBI એ જાણવા માંગે છે કે શું આ નવી નોટો બનાવવાનો ખર્ચ તેની લાંબી આવરદા સામે વસૂલ થઈ શકે છે અને નોટો બદલવાનો ખર્ચ ઘટાડી શકાય છે.

ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ અને જૂની નોટો પર શું અસર થશે?

ઘણા લોકો એવું વિચારી રહ્યા છે કે શું આ નવી નોટો ડિજિટલ પેમેન્ટ્સને અસર કરશે. પરંતુ, નાણા મંત્રાલય અને RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પોલિમર નોટો ડિજિટલ સિસ્ટમને ટક્કર આપવા માટે નથી, પરંતુ તેને પૂરક બનવા માટે છે. ખાસ કરીને નાના શહેરો અને ગામડાઓમાં જ્યાં ડિજિટલ પેમેન્ટ હજુ ઓછું પ્રચલિત છે, ત્યાં આ નોટો ઉપયોગી થશે. RBI એ એ પણ ખાતરી આપી છે કે હાલની કાગળની નોટો બંધ કરવામાં આવશે નહીં. જો આ પરીક્ષણ સફળ રહેશે, તો પોલિમર નોટો હાલની કાગળની નોટો સાથે જ ચાલતી રહેશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શું છે સ્થિતિ?

ભારત એકલો નથી જે પોલિમર નોટો લાવી રહ્યું છે. ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા અને યુનાઇટેડ કિંગડમ જેવા ઘણા દેશો પહેલેથી જ પોલિમર નોટોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ દેશોએ તેની સુરક્ષા સુવિધાઓ અને લાંબી આવરદાના ફાયદા ગણાવ્યા છે. ભારતીય રોકાણકારો અને બજાર માટે, હવે એ જોવું રહ્યું કે આ નવી નોટો ક્યારે બજારમાં આવશે અને કેટલો સમય ટકી રહે છે. RBI આ નોટોના પરીક્ષણ દરમિયાન તેના ટકાઉપણા પર નજર રાખશે અને તેના આધારે ભવિષ્યમાં મોટા પાયે ઉત્પાદન અંગે નિર્ણય લેશે.