Reserve Bank of India (RBI) એ બેંકિંગ સિસ્ટમમાંથી વધારાની લિક્વિડિટી ઘટાડવા માટે Open Market Operations (OMO) ની જાહેરાત કરી છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ત્રણ તબક્કામાં ગવર્મેન્ટ બોન્ડ્સના વેચાણ દ્વારા **₹1 લાખ કરોડ** સિસ્ટમમાંથી બહાર કાઢવામાં આવશે, જેનાથી ઓવરનાઈટ રેટ્સને સ્થિર કરવાનો પ્રયાસ થશે.
લિક્વિડિટી પર લગામની તૈયારી
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે બેંકિંગ સિસ્ટમમાં જમા થયેલ અતિશય સરપ્લસ કેશને દૂર કરવા માટે કમર કસી છે. હાલમાં સિસ્ટમમાં ₹10 લાખ કરોડથી વધુની વધારાની લિક્વિડિટી જોવા મળી રહી છે. બેંકોને ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝ (Government Securities) વેચીને RBI આ નાણાં પાછા ખેંચશે, જેથી વ્યાજ દરો પોલિસી ટાર્ગેટ મુજબ જળવાઈ રહે.
આ મોટો નિર્ણય કેમ લેવાયો?
મુખ્યત્વે વિદેશી મુદ્રાના મોટા પ્રમાણમાં પ્રવાહને કારણે સિસ્ટમમાં પૈસા વધી ગયા છે. જ્યારે માર્કેટમાં જરૂર કરતાં વધુ રોકડ હોય, ત્યારે ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરો RBI ના પોલિસી રેપો રેટ (Repo Rate) થી નીચે જઈ શકે છે, જે આર્થિક સ્થિરતા માટે જોખમી છે.
ઓક્શનનું શેડ્યૂલ
RBI એ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા માટે E-Kuber પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કર્યું છે:
- 17 સપ્ટેમ્બર: ₹50,000 કરોડ
- 21 સપ્ટેમ્બર: ₹25,000 કરોડ
- 28 સપ્ટેમ્બર: ₹25,000 કરોડ
રોકાણકારો માટે શું છે અસર?
આ પગલાથી બોન્ડ યીલ્ડ (Bond Yields) પર સીધી અસર પડશે. માર્કેટમાં સરકારી સિક્યોરિટીઝનો પુરવઠો વધતા બોન્ડના ભાવ ઘટશે અને તેની સામે યીલ્ડમાં ઉછાળો આવશે. રિપોર્ટ મુજબ, 10-year ગવર્મેન્ટ બોન્ડ યીલ્ડ વધીને 7.035% ની સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે.
જો તમારી પાસે લાંબા ગાળાના સરકારી બોન્ડ્સ છે, તો માર્કેટમાં આવનારી આ વોલેટિલિટીને કારણે પોર્ટફોલિયોના વેલ્યુએશનમાં વધ-ઘટ જોવા મળી શકે છે.