Reserve Bank of India (RBI) એ SC/ST લોન અરજીઓ માટે નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. હવે લોન રિજેક્ટ કરવી બેંકો માટે મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે દરેક નામંજૂર અરજી પર ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા ફરજિયાત કરવામાં આવી છે.
લોન રિજેક્શન માટે નવી પ્રોટોકોલ સિસ્ટમ
RBI એ 1 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ એક નવું માસ્ટર સર્ક્યુલર જાહેર કર્યું છે. અગાઉ, બ્રાન્ચ મેનેજરો પાસે સરકારી લોન સ્કીમ હેઠળની અરજીઓ રિજેક્ટ કરવાની સ્વાયત્તતા હતી, પરંતુ હવે નવા નિયમો મુજબ, આવી કોઈપણ અરજી નામંજૂર કરતા પહેલા ઉચ્ચ વહીવટી સત્તાધિકારી (Higher administrative authority) ની મંજૂરી લેવી પડશે. એટલું જ નહીં, બેંકે લોન નામંજૂર કરવાનું લેખિત કારણ પણ આપવું પડશે.
બેંકો પર આર્થિક અને ઓપરેશનલ અસર
આ નિયમમાં Differential Rate of Interest (DRI) સ્કીમ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં કુલ એડવાન્સના ઓછામાં ઓછા 40% SC/ST લાભાર્થીઓને રાહત દરે આપવાના રહેશે. આ સાથે, સરકારી સ્કીમ હેઠળની લોન માટે ડિપોઝિટ માંગવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબત એ છે કે, બેંકોએ હવે પોતાના હેડ ઓફિસમાં ડેડિકેટેડ 'મોનિટરિંગ સેલ' બનાવવા પડશે જે દર ક્વાર્ટરે ક્રેડિટ ફ્લોની સમીક્ષા કરશે. આના કારણે બેંકોના કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ (Compliance Cost) માં વધારો થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ફેરફારોથી ઓપરેશનલ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે અને પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગમાં એસેટ ક્વોલિટી જાળવવી બેંકો માટે આગામી ક્વાર્ટરમાં મોટો પડકાર બની રહેશે.