Reserve Bank of India (RBI) એ રૂપિયાની વધઘટને અંકુશમાં લેવા અને ડોલરની સટ્ટાકીય માંગ ઘટાડવા માટે ફોરેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. નવા નિયમો મુજબ મોટા કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર **20%** કેશ રિઝર્વ રાખવી પડશે અને ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ ઘટાડી દેવામાં આવી છે.
ડેરિવેટિવ ટ્રેડિંગ પર નવા અંકુશ
Reserve Bank of India (RBI) એ 10 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ બે મોટા સર્ક્યુલર બહાર પાડીને ફોરેક્સ માર્કેટ પર પકડ મજબૂત કરી છે. સૌથી મોટો ફેરફાર ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટમાં થયો છે. જે ટ્રેડિંગ માટે અગાઉ $100 મિલિયન ની મર્યાદા હતી, તેને હવે ઘટાડીને માત્ર $5 મિલિયન કરી દેવામાં આવી છે. આનાથી હવે ટ્રેડર્સે તેમની વાસ્તવિક બિઝનેસ જરૂરિયાત સાબિત કરવી પડશે, જેથી ડોલર પરનું કૃત્રિમ દબાણ ઓછું થાય.
વધશે હેજિંગનો ખર્ચ
RBI એ 'Foreign Exchange Risk Reserve' (FERR) નામની નવી જોગવાઈ દાખલ કરી છે. હવે અધિકૃત ડીલર્સે $2 મિલિયનથી વધુના કરન્ટ એકાઉન્ટ હેજિંગ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે સેન્ટ્રલ બેંક પાસે 20% કેશ રિઝર્વ રાખવી પડશે. આનાથી બેંકો પર મૂડીનું દબાણ વધશે અને હેજિંગનો ખર્ચ પણ ઊંચો જશે, જેનો બોજ અંતે ઇમ્પોર્ટ્સ પર નિર્ભર રહેતી કંપનીઓ અને તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર પડી શકે છે.
ઓઈલ કંપનીઓ માટે ખાસ રાહત
માર્કેટમાં ડોલરની અછત ન સર્જાય તે માટે RBI એ સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil Corporation (IOC), Hindustan Petroleum (HPCL) અને Bharat Petroleum (BPCL) માટે 12 ઓક્ટોબર, 2026 થી ડોલર વેચવાની એક સ્પેશિયલ વિન્ડો ખોલી છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ઓઈલની આયાતને કારણે રૂપિયામાં આવતી મોટી વધઘટને રોકવાનો છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આ નિયમોને કારણે સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી ઘટવાની શક્યતા છે. આગામી સમયમાં બેંકોના બેલેન્સ શીટ અને કોર્પોરેટ પરિણામો પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે. ખાસ કરીને એ જોવું મહત્ત્વનું રહેશે કે કંપનીઓ આ વધેલા હેજિંગ ખર્ચને કેવી રીતે મેનેજ કરે છે.