Reserve Bank of India (RBI) એ આજે ડોલરનું વેચાણ કરીને અને લિક્વિડિટી-ડ્રેઈનિંગ સ્વેપ્સ દ્વારા રૂપિયાને મજબૂત કરવાની કોશિશ કરી છે. આ હસ્તક્ષેપનો મુખ્ય હેતુ કરન્સી પરના દબાણને ઘટાડવાનો અને આગામી પોલિસી મીટિંગ પહેલા મોંઘવારીને કાબૂમાં રાખવાનો છે.
RBI કેમ એક્શનમાં?
રૂપિયાના મૂલ્યમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. મંગળવારે રૂપિયો ડોલર સામે 84.43 ના સ્તરે પહોંચ્યો હતો, જે તેના માટે એક મોટો આંચકો હતો. RBI એ સરકારી બેંકોના માધ્યમથી ડોલર વેચવાનું શરૂ કર્યું છે જેથી કરન્સીના અવમૂલ્યનને અટકાવી શકાય. તેનું મુખ્ય કારણ મજબૂત ડોલર, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવ છે.
લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટનું ગણિત
સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી રેકોર્ડ 11.16 ટ્રિલિયન રૂપિયા સુધી પહોંચી હતી. આ વધારાના રોકડને સોક-અપ (Soak-up) કરવા માટે RBI બોન્ડ વેચાણ અને રિવર્સ રેપો ઓક્શનનો સહારો લઈ રહી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં RBI એ અંદાજે 1 ટ્રિલિયન રૂપિયાના નેટ બોન્ડ વેચ્યા છે, જે છેલ્લા એક દાયકામાં સૌથી વધુ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ઓક્ટોબર 5-7 દરમિયાન ચાલી રહેલી પોલિસી મીટિંગમાં RBI ના વલણ પર સૌની નજર છે. માર્કેટને આશંકા છે કે સેન્ટ્રલ બેંક વ્યાજદરમાં વધારો કરી શકે છે અથવા કડક વલણ અપનાવી શકે છે. લિક્વિડિટી ઘટવાથી ટૂંકા ગાળાના ધિરાણના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. જો આ રીતે રોકડ ખેંચાણ ચાલુ રહેશે, તો તેનો પ્રભાવ શેરબજાર અને ડેટ માર્કેટ બંને પર જોવા મળી શકે છે.