રૂપિયાના મૂલ્યને સ્થિર રાખવા માટે Reserve Bank of India (RBI) એ ઓક્ટોબરના પ્રથમ પખવાડિયામાં જંગી હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. વિદેશી રોકાણકારોની આક્રમક વેચવાલી અને વધતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વચ્ચે RBI એ **$18.2 અબજ** ની ફોરેન કરન્સી વેચી છે, જે આ વર્ષનું સૌથી મોટું ઇન્ટરવેન્શન છે.
રૂપિયા પર કેમ દબાણ વધી રહ્યું છે?
ભારતીય ચલણ છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત દબાણ હેઠળ છે. આ પાછળના મુખ્ય બે કારણો છે: વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારતીય શેરબજારમાંથી સતત મૂડી પાછી ખેંચવી અને ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો વધારો. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવને કારણે પણ સ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં અમુક ડિપોઝિટ સ્કીમ્સ બંધ થવાથી કરન્સીને મળતો સપોર્ટ ઘટ્યો છે, જેના કારણે રૂપિયો વૈશ્વિક ફેરફારો સામે વધુ સંવેદનશીલ બન્યો છે.
ફોરેક્સ રિઝર્વમાં ઘટાડો: શું ચિંતાનો વિષય છે?
RBI ની આ આક્રમક વેચવાલીની અસર દેશના કુલ ફોરેક્સ રિઝર્વ પર જોવા મળી રહી છે. સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં રિઝર્વ $785.706 અબજ ની સર્વોચ્ચ સપાટીએ હતું, જે ઓક્ટોબરના મધ્ય સુધીમાં ઘટીને $721.016 અબજ પર આવી ગયું છે. જોકે આ આંકડો હજુ પણ ઐતિહાસિક રીતે ઘણો ઊંચો છે, પરંતુ ઘટાડાની આ ઝડપ રોકાણકારોને મુંઝવણમાં મૂકી રહી છે.
ફોર્વર્ડ બુક અને ભવિષ્યના પડકારો
માર્કેટના નિષ્ણાતો હવે RBI ની 'ફોર્વર્ડ બુક' પર નજર રાખી રહ્યા છે. ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં $200.06 અબજ ની નેટ શોર્ટ પોઝિશન સાથે, સેન્ટ્રલ બેંક પાસે કરન્સી મેનેજમેન્ટ માટેની લિમિટેડ ફ્લેક્સિબિલિટી છે. જો વર્ષના અંત સુધી ગ્લોબલ માર્કેટમાં અમેરિકન ડોલરની માંગ મજબૂત રહેશે, તો RBI માટે આ જ ગતિએ હસ્તક્ષેપ ચાલુ રાખવો મોટો પડકાર બની શકે છે.