રૂપિયામાં આવેલા **5.5%** ના ઘટાડા બાદ હવે RBI એ પોતાની રણનીતિ બદલી છે. ડેપ્યુટી ગવર્નર પૂનમ ગુપ્તાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે વિદેશી મૂડી પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
સ્થાનિક મજબૂતી પર RBI નું ફોકસ
Reserve Bank of India (RBI) એ હવે વિદેશી મૂડીના પ્રવાહ સામે અર્થતંત્રને સુરક્ષિત કરવા માટે વ્યૂહાત્મક ફેરફારો શરૂ કર્યા છે. ડેપ્યુટી ગવર્નર પૂનમ ગુપ્તાએ ચેતવણી આપી છે કે ભારત જેવા ઉભરતા દેશો માટે વૈશ્વિક મૂડીનો અનિશ્ચિત પ્રવાહ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જ્યારે વિદેશી રોકાણકારો અચાનક માર્કેટમાંથી પૈસા પાછા ખેંચે છે, ત્યારે સ્થાનિક કરન્સીને બચાવવા માટે સેન્ટ્રલ બેન્કે પોતાના ફોરેક્સ રિઝર્વમાંથી મોટા પાયે વેચાણ કરવું પડે છે.
રૂપિયા પર દબાણ અને બજારની અસર
ચાલુ વર્ષે રૂપિયો 5.5% જેટલો ગગડ્યો છે. હાલમાં તે 95.20 ની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યો છે. આ નબળાઈ IT અને ફાર્મા જેવી નિકાસ કરતી કંપનીઓ માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે, પરંતુ જે ઉદ્યોગો કાચો માલ કે ઈંધણ આયાત કરે છે તેમના માટે ખર્ચ વધી રહ્યો છે.
નવી રણનીતિ: શું છે RBI નો પ્લાન?
RBI હવે બે મુખ્ય દિશામાં કામ કરી રહી છે:
- NRI રોકાણને પ્રોત્સાહન: સરકાર અને RBI નો પ્રયાસ છે કે નોન-રેસિડેન્ટ ઇન્ડિયન્સ (NRIs) વધુ બચત ભારતમાં રાખે. આ મૂડી 'સ્ટીકી' ગણાય છે, એટલે કે તે બજારની અસ્થિરતા સમયે ઝડપથી બહાર નીકળી જતી નથી.
- સ્પેક્યુલેશન પર લગામ: કરન્સી માર્કેટમાં સટ્ટાખોરીને નિરુત્સાહ કરવા માટે RBI કડક પગલાં ભરી રહી છે. સટ્ટાખોરો માટે રૂપિયા સામે શોર્ટ-સેલિંગ કરવું હવે વધુ મુશ્કેલ અને ખર્ચાળ બનાવવામાં આવ્યું છે.
રોકાણકારોએ હવે ખાસ કરીને RBI ના ફોરેક્સ રિઝર્વ ડેટા અને મોનેટરી પોલિસીની મીટિંગ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આગામી સમયમાં વ્યાજ દર અને કોર્પોરેટ ગ્રોથ પર આ નીતિઓની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે.