Reserve Bank of India (RBI) એ બેન્કો માટે લેવરેજ રેશિયોના નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે, જે 1 એપ્રિલ, 2027 થી અમલમાં આવશે. આ અંતર્ગત મોટી બેન્કોએ **4%** અને અન્ય બેન્કોએ **3.5%** લેવરેજ રેશિયો જાળવવો પડશે.
લેવરેજ રેશિયો એટલે શું?
RBI એ આ કદમ Basel III ના વૈશ્વિક ધોરણોને અનુરૂપ લેવા માટે ઉઠાવ્યું છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, લેવરેજ રેશિયો એ બેન્કની કેપિટલ અને તેની કુલ એક્સપોઝર (Exposure) વચ્ચેનો એક સેફ્ટી રેશિયો છે. આ નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બેન્કોને વધુ પડતું દેવું લેતા અટકાવવાનો છે, જેથી આર્થિક તણાવના સમયમાં બેન્કો પાસે પૂરતી મૂડી રહે.
કોના માટે શું છે લિમિટ?
RBI એ બેન્કોના કદ અને મહત્વના આધારે અલગ-અલગ લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યા છે:
- D-SIBs (Domestic Systemically Important Banks): આ મોટી બેન્કો માટે લેવરેજ રેશિયો ઓછામાં ઓછો 4% રહેશે.
- અન્ય કોમર્શિયલ બેન્કો: આ બેન્કોએ 3.5% લેવરેજ રેશિયો જાળવવો અનિવાર્ય છે.
ડિવિડન્ડ અને કેપિટલ પર અસર
આ નિયમમાં સૌથી મહત્વની બાબત કેપિટલ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન પર રોક છે. જો કોઈ બેન્ક નિર્ધારિત કેપિટલ બફર જાળવવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તે તેના નફામાંથી ડિવિડન્ડ કે અન્ય સ્વરૂપે પૈસા બહાર મોકલી શકશે નહીં. ખાસ કરીને 9% ના Common Equity Tier 1 ના માપદંડ પૂરા ન કરનાર બેન્કોએ ડિવિડન્ડ ચૂકવણી પર મર્યાદાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
રોકાણકારોએ હવે બેન્કોની બેલેન્સ શીટ પર નજીકથી નજર રાખવી પડશે. જે બેન્કોનું કેપિટલ કુશન (Capital Cushion) પાતળું છે, તેમને કાં તો નવી ઇક્વિટી ઉભી કરવી પડશે અથવા પોતાની લોન ગ્રોથમાં મર્યાદા રાખવી પડશે. આગામી સમયમાં બેન્કો કેવી રીતે મૂડી એકત્ર કરે છે અને મેનેજમેન્ટની આ બાબતે શું કોમેન્ટરી રહે છે, તે શેરના ભાવ પર મોટી અસર પાડી શકે છે.