RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વધતો જતો Credit-Deposit રેશિયો એ બેન્કિંગ સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય નથી. માર્ચ **2026** માં આ રેશિયો **82.2%** પર પહોંચવા છતાં, સેન્ટ્રલ બેન્કે મજબૂત કેપિટલ બફર અને બદલાતા ફંડિંગ મોડલ પર ભાર મૂક્યો છે.
વધતા CD રેશિયો અંગે RBI ની સ્પષ્ટતા
બેન્કિંગ સેક્ટરમાં Credit-Deposit (CD) રેશિયોમાં થઈ રહેલા વધારાને લઈને છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી હતી. સપ્ટેમ્બર 2021 માં જે રેશિયો 68.6% હતો, તે માર્ચ 2026 માં વધીને 82.2% પર પહોંચ્યો છે. આ આંકડો જોઈને માર્કેટમાં એવી દહેશત હતી કે શું બેન્કો જરૂર કરતા વધારે લેવરેજ કરી રહી છે અથવા લિક્વિડિટીની સમસ્યાનો સામનો કરી રહી છે.
જોકે, RBI એ આ ચર્ચાઓને ફગાવી દેતા જણાવ્યું છે કે માત્ર આ એક આંકડાને આધારે બેન્કિંગ સિસ્ટમની અસ્થિરતા માપી શકાય નહીં. બેન્કિંગ પ્રેક્ટિસમાં આવેલા બદલાવને કારણે ક્રેડિટ ક્રિએશન હવે માત્ર ડિપોઝિટ મોબિલાઈઝેશન પૂરતું મર્યાદિત નથી રહ્યું.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
રોકાણકારો માટે મુખ્ય ચિંતા એ છે કે જો લોન ગ્રોથની સરખામણીએ ડિપોઝિટ ગ્રોથ ધીમો રહે, તો બેન્કોએ મોંઘા શોર્ટ-ટર્મ બોરોઈંગ એટલે કે Certificate of Deposit (CDs) પર નિર્ભર રહેવું પડે છે. આનાથી બેન્કોના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIMs) પર દબાણ આવી શકે છે.
બેન્કિંગ સિસ્ટમની મજબૂતી
RBI એ સિસ્ટમની સુરક્ષા માટે કેટલાક આંકડા રજૂ કર્યા છે:
- GNPA રેશિયો: માત્ર 1.8%.
- કેપિટલ એડેક્વસી રેશિયો: 17.7%.
- લિક્વિડિટી કવરેજ રેશિયો: 124.2%, જે રેગ્યુલેટરી જરૂરિયાત કરતા ઘણો વધારે છે.
HDFC Bank નું ઉદાહરણ
સ્થિતિને કેવી રીતે હેન્ડલ કરી શકાય તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ HDFC Bank છે. મર્જર પછી તેમનો CD રેશિયો 110% સુધી પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ આક્રમક ડિપોઝિટ સ્ટ્રેટેજી દ્વારા તેમણે તેને ઘટાડીને 96% પર સ્થિર કર્યો છે.
આગામી સમયમાં, બેન્કો કેટલી ઝડપથી લો-કોસ્ટ ડિપોઝિટ એકત્રિત કરી શકે છે, તેના પર રોકાણકારોએ ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. બેન્કોના ક્વોર્ટરલી રિપોર્ટ્સમાં ફંડિંગ કોસ્ટ અને રિટેલ ડિપોઝિટ વિશેની કોમેન્ટ્રી રોકાણકારો માટે અત્યંત મહત્વની રહેશે.