RBI Retail Direct સ્કીમ આવ્યા બાદ સરકારી સિક્યોરિટીઝ માર્કેટમાં રિટેલ રોકાણકારોનો ઉત્સાહ **40 ગણો** વધ્યો છે. હવે રોકાણકારો વ્યાજ દરના જોખમથી બચવા માટે Floating Rate Bonds પસંદ કરી રહ્યા છે.
ભારતીય રિટેલ રોકાણકારો હવે સરકારી ડેટ માર્કેટમાં ખૂબ જ એક્ટિવ થઈ રહ્યા છે. RBI ની રિટેલ ડાયરેક્ટ સ્કીમ શરૂ થયા બાદ, વ્યક્તિગત રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવતા ટ્રેડિંગનું વોલ્યુમ 40 ગણું વધી ગયું છે. આ દર્શાવે છે કે નાના રોકાણકારો હવે પેસિવ સેવિંગ્સને બદલે પોતાના ડેટ પોર્ટફોલિયોનું સક્રિય રીતે મેનેજમેન્ટ કરી રહ્યા છે.
પોર્ટફોલિયોમાં મોટું પરિવર્તન
પહેલા રોકાણકારો ટ્રેઝરી બિલ્સ (Treasury Bills) તરફ વધુ ઝુકાવ રાખતા હતા, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે. માર્ચ 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, રિટેલ પોર્ટફોલિયોમાં ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડ્સનો હિસ્સો વધીને 46.7% પર પહોંચી ગયો છે. આ ફેરફારનું મુખ્ય કારણ વ્યાજ દરોમાં થતા ફેરફાર સામે રક્ષણ મેળવવાની ઈચ્છા છે.
શું છે Floating Rate Bonds નો ફાયદો?
જ્યારે અર્થતંત્રમાં વ્યાજ દરો વધે છે, ત્યારે પરંપરાગત ફિક્સ રેટ બોન્ડ્સની કિંમત ઘટી જાય છે. આની સામે, ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડ્સનું વ્યાજ માર્કેટ બેન્ચમાર્ક સાથે જોડાયેલું હોય છે અને સમયાંતરે રિસેટ થાય છે. આ ફીચર રોકાણકારોને બોન્ડની કિંમતોમાં ઘટાડાથી બચાવે છે.
સ્ટેટ ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝ પાછળ કેમ રહી?
બીજી તરફ, સ્ટેટ ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝને રોકાણકારોનો ખાસ પ્રતિસાદ મળી રહ્યો નથી. વર્ષ 2026 ની શરૂઆતમાં પ્રાથમિક બજારમાં તેમનો હિસ્સો ઘટીને માત્ર 6.1% રહી ગયો છે. તેનું મુખ્ય કારણ 'લિક્વિડિટી' (Liquidity) છે. સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝ NDS-OM જેવા પ્લેટફોર્મ પર સરળતાથી ખરીદી કે વેચી શકાય છે, જ્યારે સ્ટેટ બોન્ડ્સમાં ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ ઓછું હોવાથી રોકાણકારોને જરૂર પડે ત્યારે પૈસા છૂટા કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.