RBI ની ઓવરનાઈટ રેપો ઓક્શનમાં બેંકો તરફથી જબરદસ્ત માંગ જોવા મળી છે. ₹50,000 કરોડના લક્ષ્યાંક સામે ₹93,241 કરોડની બિડ્સ મળતા સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીની સ્થિતિ સામે આવી છે, જે સીધી લોન અને ડિપોઝિટના દરોને અસર કરી શકે છે.
રેપો ઓક્શનમાં બેંકોની ભારે દોડધામ
બુધવારે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા યોજાયેલી ઓવરનાઈટ વેરિએબલ રેટ રેપો (VRR) ઓક્શનમાં બેંકોએ ભારે ઉત્સાહ બતાવ્યો હતો. RBI એ ₹50,000 કરોડ માટે બિડ્સ મંગાવી હતી, જેની સામે બેંકોએ કુલ ₹93,241 કરોડની બિડ્સ સબમિટ કરી હતી. અંતે RBI એ 5.52% ના કટ-ઓફ રેટ પર ₹50,007 કરોડની બિડ્સ સ્વીકારી હતી. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે બેંકોને તેમની દૈનિક કામગીરી ચલાવવા માટે ટૂંકા ગાળાના ફંડની ખૂબ જરૂર છે.
લિક્વિડિટી કેમ ઘટી રહી છે?
ઓક્ટોબર 20 સુધીમાં બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં સરપ્લસ લિક્વિડિટી ઘટીને અંદાજે ₹48,303 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ કોઈ અકસ્માત નથી પણ RBI ની ચોક્કસ રણનીતિનો ભાગ છે. ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવા અને વ્યાજ દરોમાં કરવામાં આવેલા 25-બેસિસ પોઈન્ટના વધારાનો લાભ અર્થતંત્ર સુધી પહોંચાડવા માટે RBI સિસ્ટમમાંથી વધારાની રોકડ ખેંચી રહી છે. જ્યારે લિક્વિડિટી ટાઈટ હોય, ત્યારે બેંકો માટે સસ્તા દરે લોન આપવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
લિક્વિડિટીમાં ઘટાડો થવાથી બેંકોના માર્જિન પર દબાણ વધ્યું છે. જો ફંડ મેળવવાનો ખર્ચ ઊંચો રહેશે, તો બેંકો ડિપોઝિટર્સને આકર્ષવા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર વધુ વ્યાજ આપી શકે છે, જેની સામે લોનના વ્યાજ દરોમાં પણ વધારો થવાની સંભાવના છે. આગામી સમયમાં, રોકાણકારોએ ઇન્ટરબેંક કોલ મની રેટ્સ (Interbank Call Money Rates) પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે ટાઈટ લિક્વિડિટીને કારણે તેમાં અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.