Reserve Bank of India (RBI) એ ડિજિટલ લોન ફ્રોડ સામે ફરી એકવાર લાલ આંખ કરી છે. લોન લેતા પહેલા ઓફિશિયલ ડિરેક્ટરીમાં ચકાસણી કરવા ખાસ તાકીદ કરવામાં આવી છે. FY2027 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ડિજિટલ પર્સનલ લોનનો આંકડો **₹2.99 લાખ કરોડ** સુધી પહોંચ્યો હોવા છતાં, વધતા ડિફોલ્ટ અને કડક નિયમો ફિનટેક કંપનીઓ માટે પડકારરૂપ છે.
વધતી લોન અને વધતું જોખમ
ડિજિટલ લોન સેક્ટરમાં ભારત ખૂબ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. FY2027 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં પર્સનલ લોન સેન્ક્શનનો આંકડો ₹2.99 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યો છે, પરંતુ આ ઝડપી ગ્રોથની સાથે છેતરપિંડીના કિસ્સા પણ વધી રહ્યા છે. સાયબર ગુનેગારો અસલી એપ જેવી નકલી એપ્સ બનાવીને ગ્રાહકોનો ડેટા ચોરી રહ્યા છે અથવા તો લોનના નામે એડવાન્સ ચાર્જ વસૂલી રહ્યા છે.
શું છે RBI ના નવા નિયમો અને પડકારો?
RBI એ હવે 'Key Fact Statement' (KFS) ફરજિયાત બનાવ્યું છે. આનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને વ્યાજ દર અને અન્ય ચાર્જિસ વિશે સ્પષ્ટતા આપવાનો છે. બેન્કો, NBFCs અને ફિનટેક ભાગીદારો માટે હવે આ પારદર્શિતા જાળવવી અને સાયબર સિક્યોરિટી મજબૂત કરવી અનિવાર્ય છે, જે તેમની ઓપરેટિંગ કોસ્ટમાં વધારો કરી રહી છે.
એસેટ ક્વોલિટી પર દબાણ
ફ્રોડ સિવાય, સૌથી મોટી ચિંતા એસેટ ક્વોલિટીની છે. માર્ચ 2026 ના ડેટા મુજબ, સ્મોલ-ટિકિટ પર્સનલ લોનમાં ડિફોલ્ટ રેટ 6.4% સુધી વધી ગયો છે. આ વધતા ડિફોલ્ટ અને કડક નિયમોના પાલનને કારણે હવે ફિનટેક સેક્ટરમાં એક પ્રકારનું 'કોન્સોલિડેશન' જોવા મળી રહ્યું છે. જે કંપનીઓ લોન આપતી વખતે જોખમનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન (Credit Assessment) કરશે, તે જ આ લાંબા ગાળાની સ્પર્ધામાં ટકી શકશે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
રોકાણકારોએ હવે એ જોવું જોઈએ કે કેવી રીતે NBFCs અને ફિનટેક કંપનીઓ RBI ના કડક નિયમોનું પાલન કરે છે. જે પ્લેટફોર્મ પારદર્શક બિઝનેસ મોડલ ધરાવે છે, તે લાંબા ગાળે વધુ સુરક્ષિત છે. લોન એપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલા ગ્રાહકોએ હંમેશા RBI ની ઓફિશિયલ 'Digital Lending Application' (DLA) ડિરેક્ટરીમાં તેને ચેક કરી લેવું જોઈએ.