RBI એ તાજેતરની ₹23,000 કરોડની ટ્રેઝરી બિલની હરાજી રદ કરીને માર્કેટને ચોંકાવી દીધું છે. સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ **7.44%** પર પહોંચતા સેન્ટ્રલ બેંક વ્યાજદરમાં વધારા સામે આકરા તેવર બતાવી રહી છે, જેની અસર શેરબજાર પર પણ પડી શકે છે.
RBI કેમ કડક બન્યું?
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ₹23,000 કરોડના ટ્રેઝરી બિલ્સ (91-દિવસ, 182-દિવસ અને 364-દિવસ) માટેની હરાજીમાં તમામ બિડ્સ રિજેક્ટ કરી દીધી છે. સેન્ટ્રલ બેંકનો આ નિર્ણય સ્પષ્ટ કરે છે કે તે રોકાણકારો દ્વારા માંગવામાં આવતા ઊંચા વ્યાજદર (યીલ્ડ) સ્વીકારવા તૈયાર નથી. માર્કેટમાં ઉછીના નાણાં લેવાની વધતી જતી કિંમત સામે આ એક સ્પષ્ટ ચેતવણી છે.
બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો અને વૈશ્વિક કારણો
આ નિર્ણયની તાત્કાલિક અસર જોવા મળી અને બેન્ચમાર્ક 10-વર્ષના સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ 7.44% પર પહોંચી ગઈ છે, જે નવેમ્બર 2022 પછીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. બોન્ડ યીલ્ડ અને પ્રાઈસ વચ્ચે ઉંધો સંબંધ છે, તેથી યીલ્ડ વધવાથી બોન્ડના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. આ પાછળ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને અમેરિકન ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં થઈ રહેલો વધારો મુખ્ય કારણો છે.
લિક્વિડિટીની સ્થિતિ અને રોકાણકારો માટે પડકાર
બેંકિંગ સિસ્ટમમાં સરપ્લસ લિક્વિડિટી ઘટીને ₹48,303 કરોડ થઈ ગઈ છે. ટ્રેઝરી બિલ યીલ્ડ અને રેપો રેટ વચ્ચેનો તફાવત 99 બેસિસ પોઈન્ટ સુધી પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા 4 વર્ષમાં સૌથી વધુ છે.
રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો વળાંક છે. સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી 'રિસ્ક-ફ્રી' રિટર્ન વધુ આકર્ષક બને છે, જે ઇક્વિટી વેલ્યુએશન પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, કંપનીઓના ઇન્ટરેસ્ટ ખર્ચમાં વધારો થતા તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર પડી શકે છે. આગામી સમયમાં ફુગાવાના આંકડા અને RBI ના નિવેદનો પર નજર રાખવી અત્યંત જરૂરી છે, ખાસ કરીને બેન્કિંગ અને કેપિટલ-ઇન્ટેન્સિવ સેક્ટર્સ માટે આ સમય કપરો સાબિત થઈ શકે છે.