Reserve Bank of India (RBI) એ **4 નવેમ્બર, 2026** ના રોજ યોજાયેલી હરાજીમાં 182-દિવસીય ટ્રેઝરી બિલ્સ માટેની તમામ બિડ્સ રિજેક્ટ કરી દીધી છે. માર્કેટ દ્વારા ઉંચા યીલ્ડ (Yield) ની માંગ કરવામાં આવતા સેન્ટ્રલ બેંકે આ આકરો નિર્ણય લીધો છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય માર્કેટમાં ઉભી થયેલી એક અસમંજસની સ્થિતિને દર્શાવે છે. એક તરફ RBI સરકારી બોરોઈંગ કોસ્ટને કાબૂમાં રાખવા માંગે છે, તો બીજી તરફ ઇન્વેસ્ટર્સ બજારમાં લિક્વિડિટીના સંકટ અને વ્યાજ દરોમાં થનારા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને વધુ રિટર્ન (Yield) ની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.
જોકે, 91-દિવસીય અને 364-દિવસીય ટ્રેઝરી બિલ્સની હરાજી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ હતી, પરંતુ 182-દિવસીય સેગમેન્ટમાં મોટો અવરોધ જોવા મળ્યો હતો. RBI એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ બજારના દબાણ હેઠળ આવીને કોઈપણ સંજોગોમાં ઉંચા યીલ્ડ સ્વીકારવા તૈયાર નથી.
લિક્વિડિટી અને માર્કેટનું વલણ
હાલમાં બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીને લઈને રોકાણકારો સાવધ છે. ઇન્વેસ્ટર્સ કોઈપણ સરકારી સિક્યોરિટીમાં નાણાં રોકવા માટે વધુ પ્રીમિયમ માંગી રહ્યા છે. આ અસ્થિરતાને દૂર કરવા માટે RBI અવારનવાર Variable Rate Reverse Repo (VRRR) હરાજી જેવા સાધનોનો ઉપયોગ કરે છે. તાજેતરમાં બનેલી Technical Consultative Committee for Financial Markets (TCCFM) પણ માર્કેટની આ જટિલ સમસ્યાઓ અને લિક્વિડિટીને સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
આ ઘટના બાદ રોકાણકારોએ ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરો અને RBI ના લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ પર ચાંપતી નજર રાખવી જોઈએ. હરાજી રિજેક્ટ કરવી એ એક એવું સાધન છે જેના દ્વારા RBI માર્કેટને સંતુલન જાળવવાનો સંકેત આપે છે. જો આગામી હરાજીમાં પણ યીલ્ડને લઈને ખેંચતાણ ચાલુ રહેશે, તો સરકારના બોરોઈંગ પ્લાન પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.