Reserve Bank of India (RBI) એ ઓક્ટોબર 2026 થી ટ્રેડ માટે નવી યુનિફાઇડ સિસ્ટમ લાગુ કરી છે. હવે તમામ એક્સપોર્ટર્સ માટે જૂની પદ્ધતિને બદલે સિંગલ 'Export Declaration Form' (EDF) ભરવું ફરજિયાત બન્યું છે અને પેમેન્ટ રિલાઇઝેશન માટેના સમયગાળામાં પણ મોટા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.
નવો નિયમ અને ફેરફાર
Reserve Bank of India એ ઓક્ટોબર 1, 2026 થી ગુડ્સ અને સર્વિસના એક્સપોર્ટ માટે નવી વ્યવસ્થા શરૂ કરી છે. આ ફેરફાર Foreign Exchange Management (Export and Import of Goods and Services) Regulations, 2026 હેઠળ કરવામાં આવ્યો છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય IEDPMS પ્લેટફોર્મ દ્વારા વિદેશી મુદ્રાના પ્રવાહ પર વધુ સારી રીતે દેખરેખ રાખવાનો છે.
IT સેક્ટર માટે શું બદલાયું?
સર્વિસ એક્સપોર્ટર્સ માટે સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે SOFTEX ફોર્મ રિટાયર કરવામાં આવ્યું છે. તેની જગ્યાએ હવે તમામ નિકાસકારોએ એકીકૃત Export Declaration Form (EDF) ભરવું પડશે. આ ફોર્મ ઇનવોઇસ જનરેટ થયાના મહિના પછીના 30 દિવસની અંદર ફાઇલ કરવું ફરજિયાત છે, જેના કારણે IT અને કન્સલ્ટન્સી કંપનીઓએ તેમના એકાઉન્ટિંગ વર્કફ્લોમાં ફેરફાર કરવા પડશે.
પેમેન્ટ રિલાઇઝેશનના કડક નિયમો
વિદેશી ક્લાયન્ટ્સ પાસેથી પેમેન્ટ મેળવવા માટેનો સમયગાળો હવે ઘટાડીને 9 મહિના કરી દેવાયો છે, જે અગાઉ 15 મહિના હતો. જો ટ્રેડ ભારતીય રૂપિયામાં હોય, તો તેના માટે 12 મહિનાની સમયમર્યાદા નક્કી કરાઈ છે. આનો હેતુ લાંબા સમય સુધી બાકી રહેતી પેમેન્ટની રકમ ઘટાડવાનો છે.
જોખમ અને સાવચેતી
નવા નિયમોનું પાલન ન કરવા પર FEMA હેઠળ ભારે દંડ થઈ શકે છે. જો કોઈ કંપની વારંવાર નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે, તો તેને RBI ની 'Caution List' માં મૂકવામાં આવી શકે છે. આ લિસ્ટમાં આવવાથી કંપનીનું ઓપરેશનલ કામ અટકી શકે છે, કારણ કે તેમને દરેક ભવિષ્યની નિકાસ માટે અગાઉથી પેમેન્ટ (Advance Payment) મેળવવું પડશે, જે તેમના બિઝનેસ માટે મોટો અવરોધ બની શકે છે.