ભારત માટે વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં ધરખમ વધારો થયો છે. FCNR(B) ડિપોઝિટ દ્વારા દેશમાં **$136.4 અબજ**નું ફોરેક્સ આવ્યું છે, જેનાથી રૂપિયો મજબૂત થયો છે અને બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીનો રેકોર્ડ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ સ્પેશિયલ ફોરેક્સ સ્વેપ ફેસિલિટી દ્વારા રેકોર્ડ $136.4 અબજનું ભંડોળ એકત્ર કર્યું છે. 31 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ પૂરી થયેલી આ પ્રક્રિયામાં અપેક્ષા કરતા વધુ સફળતા મળી છે. કુલ આંકડામાંથી $127.2 અબજ માત્ર FCNR(B) ડિપોઝિટ દ્વારા પ્રાપ્ત થયા છે, જ્યારે બાકીની રકમ અન્ય વિદેશી લોન અને કોમર્શિયલ બોરોઈંગ દ્વારા આવી છે.
લિક્વિડિટી અને મોનેટરી પોલિસી પર અસર
આ భారీ આવકને કારણે બેંકિંગ સિસ્ટમમાં સરપ્લસ લિક્વિડિટી ₹6 લાખ કરોડ થી ₹9.7 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી હોવાનું અનુમાન છે. આટલી મોટી રકમ સિસ્ટમમાં આવવાથી બેંકોની લોન આપવાની ક્ષમતા તો વધી છે, પરંતુ RBI માટે હવે ફુગાવા અને વ્યાજ દરોને નિયંત્રિત કરવાનું પડકારજનક બન્યું છે. અતિશય રોકડને શોષવા માટે RBI આગામી સમયમાં રિવર્સ રેપો રેટ અથવા કેશ રિઝર્વ રેશિયો (CRR) માં ફેરફાર કરી શકે છે.
સ્ટ્રક્ચરલ રિફોર્મ્સની જરૂરિયાત
નિષ્ણાતોના મતે, આ સફળતા એક કામચલાઉ સ્થિરતા છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વ્યાજ દરોનો તફાવત 150 થી 175 બેસિસ પોઈન્ટ જેટલો જ છે, જે ભારતીય એસેટ્સને આકર્ષક બનાવવામાં મર્યાદા ઊભી કરે છે. હવે રોકાણકારોની નજર સરકાર દ્વારા લેવાનારા ટેક્સ અને રેગ્યુલેટરી રિફોર્મ્સ પર છે, જે ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સને ગ્લોબલ ઈન્ડેક્સમાં સામેલ કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે.