Reserve Bank of India (RBI) એ OTC ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ ટ્રાન્સફર (Novation) માટે નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. હવેથી ટ્રાન્સફર વખતે જ માર્ક-ટુ-માર્કેટ (MTM) વેલ્યુનું સેટલમેન્ટ કરવું પડશે, જેથી નાણાકીય જોખમો ઘટી શકે.
નવો નિયમ શું છે?
RBI એ ઓવર-ધ-કાઉન્ટર (OTC) ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટના 'નોવેશન' (Novation) એટલે કે ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવી છે. નવા નિર્દેશો મુજબ, જ્યારે કોઈ કોન્ટ્રાક્ટ એક પાર્ટી પાસેથી બીજી પાર્ટી પાસે ટ્રાન્સફર થાય, ત્યારે તેનું વર્તમાન માર્ક-ટુ-માર્કેટ (MTM) વેલ્યુ તરત જ સેટલ કરવું પડશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ કાઉન્ટરપાર્ટી રિસ્કને ઘટાડવાનો છે.
માર્કેટ મેકર્સ માટે નિયમો
આ ટ્રાન્સફર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જળવાય તે માટે RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ટ્રાન્સફરમાં સામેલ બેમાંથી એક પાર્ટી ફરજિયાતપણે ઓથોરાઈઝ્ડ Market Maker અથવા Central Counterparty હોવી જોઈએ. આનાથી ખાનગી કે ઓફ-માર્કેટ ટ્રાન્સફર પર રોક લાગશે અને સેન્ટ્રલ બેંકની સિસ્ટમ પર વધુ સારી દેખરેખ રહેશે.
કોર્પોરેટ ઇવેન્ટ્સ માટે શું છે છૂટ?
RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મર્જર (Merger) કે ડિમર્જર (Demerger) જેવી કોર્પોરેટ ઘટનાઓને કારણે થતા ટ્રાન્સફર માટે ડિસેમ્બર 2013 નો જૂનો ફ્રેમવર્ક જ લાગુ રહેશે, જેથી કોઈ કાયદાકીય મૂંઝવણ ન સર્જાય.
આ નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડેરિવેટિવ માર્કેટમાં સિસ્ટમિક રિસ્કને અટકાવવાનો છે. હવે તમામ બેંકો અને મોટી કોર્પોરેટ સંસ્થાઓએ તેમના હેજિંગ (Hedging) પોર્ટફોલિયો માટે આ નવા કમ્પ્લાયન્સ પ્રોસેસ મુજબ તૈયારી કરવી પડશે.