Reserve Bank of India એ બેંકો માટે રોકડ અનામત એટલે કે Cash Reserve Ratio (CRR) ના નિયમો વધુ કડક કર્યા છે. હવે બેંકોએ દરરોજ **99%** CRR જાળવવો પડશે, જેથી સિસ્ટમમાંથી આશરે **₹4 લાખ કરોડ** ની વધારાની તરલતા (Liquidity) પાછી ખેંચી શકાય.
RBI કેમ લાવ્યું આ કડક નિયમ?
RBI ના નવા આદેશ મુજબ, 16 ઓક્ટોબર 2026 થી શરૂ થતા પખવાડિયાથી બેંકોએ દરરોજ તેમની નિર્ધારિત CRR ના 99% જાળવવા ફરજિયાત રહેશે. અત્યાર સુધી આ મર્યાદા 90% હતી, જે બેંકોને બે અઠવાડિયાના સમયગાળા દરમિયાન સરેરાશ બેલેન્સ જાળવવાની છૂટ આપતી હતી. હવે આ છૂટછાટ લગભગ ખતમ કરી દેવામાં આવી છે.
લિક્વિડિટીનું શું છે ગણિત?
હાલમાં ભારતીય બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં આશરે ₹4 લાખ કરોડ ની સરપ્લસ લિક્વિડિટી જોવા મળી રહી છે. જૂનથી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન વિદેશી રોકાણના પ્રવાહને કારણે આ વધારાની રોકડ સિસ્ટમમાં આવી હતી. RBI આ વધારાના નાણાંને શોષવા માંગે છે જેથી માર્કેટમાં અસ્થિરતા ન આવે. જોકે, CRR નો બેઝ રેટ 3% પર યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે.
બેંકો માટે પડકાર
આ ફેરફારથી બેંકોના ટ્રેઝરી વિભાગો પર દબાણ વધશે. હવે તેઓ પોતાની મરજી મુજબ રોકડની હેરફેર કરી શકશે નહીં અને તેમને રોજિંદા ધોરણે કડક પાલન કરવું પડશે. રોકાણકારો માટે આ નિર્ણય સીધો વ્યાજ દર સાથે જોડાયેલો નથી, પરંતુ તે શોર્ટ-ટર્મ મની માર્કેટ રેટ્સને અસર કરી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં બેંકો આ કડક નિયમો વિશે શું પ્રતિક્રિયા આપે છે.