RBI ની મોનિટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની ત્રણ દિવસીય બેઠક 5 ઓક્ટોબર, 2026 થી શરૂ થઈ છે. બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં રહેલી વધારાની લિક્વિડિટી અને ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા માટે સેન્ટ્રલ બેન્ક કયા મોટા નિર્ણયો લેશે તેના પર રોકાણકારોની મીટ મંડાયેલી છે.
લિક્વિડિટીની સમસ્યા અને RBI ના પડકારો
ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) ની મોનિટરી પોલિસી કમિટીએ 5 ઓક્ટોબર, 2026 થી પોતાની ત્રણ દિવસીય સમીક્ષા બેઠક શરૂ કરી છે. આ વખતે સેન્ટ્રલ બેન્ક સામે મુખ્ય પડકાર આર્થિક વિકાસને જાળવી રાખવાની સાથે સાથે બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં ભરાઈ ગયેલી વધારાની લિક્વિડિટીને બહાર કાઢવાનો છે.
ફોરેક્સ સ્વૅપ અને રૂપિયો
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં રૂપિયો સ્થિર રાખવા માટે RBI એ Foreign Currency Non-Resident (FCNR) બેન્ક ડિપોઝિટ જેવા વિવિધ ફોરેક્સ સ્વૅપ વિન્ડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આનાથી $143 અબજથી વધુનું વિદેશી ભંડોળ આવ્યું, પરંતુ તેના કારણે સિસ્ટમમાં રૂપિયો મોટી માત્રામાં ઠલવાયો છે. પરિણામે, બેન્કો પાસે જરૂર કરતા વધુ રોકડ જમા થઈ છે, જેણે ક્રેડિટના ખર્ચને કૃત્રિમ રીતે નીચો રાખ્યો છે.
ફુગાવાનો ડર અને અપેક્ષાઓ
ઓગસ્ટ 2026 માં રિટેલ ફુગાવો 4.82% નોંધાયો હતો, જેમાં ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવને કારણે ઈમ્પોર્ટેડ ઈન્ફ્લેશનનું દબાણ પણ વધ્યું છે. હાલમાં રેપો રેટ 5.25% છે, ત્યારે બજાર એવી અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે કે RBI રેપો રેટમાં 25 bps (બેસિસ પોઈન્ટ) નો વધારો કરી શકે છે.
શું CRR માં ફેરફાર થશે?
એનાલિસ્ટ્સ માને છે કે માત્ર વ્યાજ દરમાં વધારો પૂરતો નથી. સિસ્ટમમાંથી વધારાની રોકડ ખેંચવા માટે RBI કેશ રિઝર્વ રેશિયો (CRR) માં વધારો કરવા જેવા આક્રમક પગલાં પણ ભરી શકે છે. રોકાણકારો માટે આ બેઠકનું સૌથી મહત્વનું પાસું લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ અંગે RBI નું વલણ રહેશે, જે આવનારા મહિનાઓ માટે ક્રેડિટ માર્કેટની દિશા નક્કી કરશે.