Reserve Bank of India ના તાજેતરના ડેટા મુજબ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં બેંકો માટે નવી ડિપોઝિટનો ખર્ચ **40 બેસિસ પોઈન્ટ** ઘટ્યો છે. જોકે, જુલાઈથી ઓગસ્ટ વચ્ચે નવી લોનના વ્યાજ દરોમાં **8 બેસિસ પોઈન્ટનો** વધારો જોવા મળ્યો છે. આ વિસંગતતા બેંકિંગ સેક્ટરના પ્રોફિટ માર્જિન પર શું અસર કરશે, તે જોવું મહત્વનું છે.
Reserve Bank of India ના ઓક્ટોબરના બુલેટિન મુજબ ભારતીય બેંકોના ખર્ચ માળખામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ બેંકો દ્વારા નવી ફિક્સ ડિપોઝિટ પર અપાતા સરેરાશ વ્યાજ દરમાં 40 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ FCNR-B (Foreign Currency Non-Resident Bank) ડિપોઝિટમાં વધેલો પ્રવાહ છે. જૂન મહિનામાં સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા લાવવામાં આવેલી ખાસ ફોરેન કરન્સી સ્વેપ ફેસિલિટીને કારણે બેંકોને સસ્તા દરે વિદેશી ફંડ મેળવવામાં મદદ મળી છે, જેનાથી મોંઘી ડોમેસ્ટિક રિટેલ ડિપોઝિટ પરની નિર્ભરતા ઘટી છે.
લોનના વ્યાજ દરોમાં કેમ છે વધારો?
બેંકોને ડિપોઝિટ સસ્તી પડી રહી છે, છતાં તેનો ફાયદો ગ્રાહકો સુધી પહોંચ્યો નથી. જુલાઈથી ઓગસ્ટ મહિના વચ્ચે નવી રૂપિયો લોન પરના વ્યાજ દરમાં 8 બેસિસ પોઈન્ટનો ઉછાળો આવ્યો છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે બેંકો પાસે હજુ પણ જૂની, ઉંચા વ્યાજવાળી ટર્મ ડિપોઝિટનો મોટો જથ્થો પડ્યો છે. જ્યાં સુધી આ જૂની ડિપોઝિટ મેચ્યોર ન થાય અને તેની જગ્યાએ સસ્તું ફંડ ન આવે, ત્યાં સુધી લોનના વ્યાજ દરમાં ઘટાડો થવો મુશ્કેલ છે. આ ઉપરાંત, બેંકો તેમના નેટ ઈન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) ને જાળવી રાખવા માટે પણ સાવચેત છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
બેંકિંગ સેક્ટરમાં રોકાણ કરનારાઓ માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ સસ્તું ફંડિંગ ક્યારે લોનના વ્યાજ દરોમાં રિફ્લેક્ટ થાય છે. જો ડિપોઝિટ ખર્ચ નીચો રહેશે, તો આગામી ક્વાર્ટરમાં બેંકોના પ્રોફિટ માર્જિનમાં સુધારો થઈ શકે છે. પરંતુ જો લોન દરો લાંબા સમય સુધી ઉંચા રહેશે, તો ક્રેડિટ ડિમાન્ડમાં ઘટાડો થવાનું જોખમ રહેલું છે. આગામી ક્વાર્ટરના રિઝલ્ટમાં ખાસ કરીને બેંકોના માર્જિન અને મેનેજમેન્ટની રણનીતિ પર નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.