16 ઓક્ટોબરના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું ફોરેક્સ રિઝર્વ **$5.011 અબજ** ઘટીને **$721.016 અબજ** પર આવી ગયું છે. રૂપિયાના મૂલ્યને સ્થિર રાખવા માટે RBI દ્વારા કરવામાં આવેલા હસ્તક્ષેપને કારણે આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) સતત બીજા અઠવાડિયે ઘટ્યું છે. 16 ઓક્ટોબરના સપ્તાહમાં તેમાં $5.011 અબજનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના બાદ કુલ ભંડાર $721.016 અબજ પર સ્થિર થયું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ પહેલાના સપ્તાહમાં પણ રિઝર્વમાં $8.578 અબજનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે 4 સપ્ટેમ્બરના રોજ તે $785.706 અબજની ઓલ-ટાઇમ હાઈ સપાટી પર હતું.
RBI ની માર્કેટમાં સક્રિય ભૂમિકા
આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ ગ્લોબલ માર્કેટમાં જોવા મળતી વોલેટિલિટી સામે રૂપિયાને બચાવવાનો RBI નો પ્રયાસ છે. રૂપિયાના મૂલ્યમાં વધુ પડતો ઘટાડો રોકવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક વિદેશી મુદ્રા બજારમાં ડોલરનું વેચાણ કરે છે. આ ઉપરાંત, લિક્વિડિટી અને કરન્સીની માંગને મેનેજ કરવા માટે RBI એ FCNR(B) જેવા સંસાધનોનો પણ ઉપયોગ કર્યો છે.
એસેટ ક્લાસમાં ફેરફાર
રિઝર્વના ઘટકોમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી 'ફોરેન કરન્સી એસેટ્સ' $5.758 અબજ ઘટીને $591.847 અબજ થઈ છે. જોકે, ગોલ્ડ હોલ્ડિંગ્સમાં રાહત જોવા મળી છે, જે $706 મિલિયન વધીને $105.8 અબજ પર પહોંચ્યું છે. આ ઉપરાંત, સ્પેશિયલ ડ્રોઈંગ રાઈટ્સ (SDR) $30 મિલિયન વધીને $18.578 અબજ થયા છે અને IMF પાસે રહેલી અનામત સ્થિતિમાં પણ $11 મિલિયનનો વધારો નોંધાયો છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
વિદેશી મુદ્રા ભંડાર એ દેશની આર્થિક તંદુરસ્તીનું મુખ્ય સૂચક છે. ઉંચા રિઝર્વ RBI ને મુશ્કેલ સમયમાં માર્કેટમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની ક્ષમતા આપે છે. જોકે હાલમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ રિઝર્વ હજુ પણ મજબૂત સ્તરે છે જે અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક સંકેત છે.