Reserve Bank of India ની સ્પેશિયલ ડિપોઝિટ સ્કીમમાં **$136.38 અબજ** નું તોતિંગ ભંડોળ આવ્યું છે. આ યોજનાએ રૂપિયાને સ્થિરતા તો આપી, પરંતુ હવે RBI ને મેનેજમેન્ટ પાછળ **$10.6 થી $12.7 અબજ** સુધીનો ખર્ચ ભોગવવો પડી શકે છે.
સ્થિરતાની કિંમત કેટલી?
RBI ની આ સ્પેશિયલ Foreign Currency Non-Resident (FCNR) ડિપોઝિટ વિન્ડો 31 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ પૂર્ણ થઈ છે. આ સ્કીમને મળેલા પ્રચંડ પ્રતિસાદને કારણે ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) વધીને $729.33 અબજ સુધી પહોંચ્યું છે. જોકે, આ ભંડોળને આકર્ષવા માટે RBI એ બેંકોને કરન્સી-સ્વેપ (Currency-swap) સુવિધા આપી હતી, જે ડોલર સામે રૂપિયાના ઘટાડા સામે સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડે છે.
નાણાકીય બોજો અને રોકાણકારોની ચિંતા
માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સના મતે, આ સ્વેપ સુવિધા અને સિસ્ટમમાં પેદા થયેલી વધારાની લિક્વિડિટી (Liquidity) ને હેન્ડલ કરવા પાછળ આગામી 3 થી 5 વર્ષમાં RBI ને અંદાજે $10.6 અબજ થી $12.7 અબજ (આશરે ₹1.2 ટ્રિલિયન) નો ખર્ચ થઈ શકે છે.
સરકારના ડિવિડન્ડ પર અસર?
રોકાણકારોની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે શું આ ખર્ચની અસર RBI દ્વારા સરકારને અપાતા વાર્ષિક ડિવિડન્ડ પર પડશે? જો આ ખર્ચ ઘણો વધી જાય, તો સરકારની રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) ના લક્ષ્યાંકો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. જોકે, RBI આ ડોલર ભંડોળને 10-year US Treasuries જેવી ઊંચી યીલ્ડ ધરાવતી એસેટ્સમાં રોકીને આ ખર્ચને સરભર કરવાનો પ્રયાસ કરશે.