Reserve Bank of India (RBI) એ **$100 મિલિયન** થી વધુના ડોલર-રૂપી સ્વેપ માટે સાપ્તાહિક સમય મર્યાદા દૂર કરી છે. આ નિર્ણયનો હેતુ જૂનથી આવેલા **$72 અબજ** થી વધુના મોટા મૂડી પ્રવાહને ઝડપી બનાવવાનો છે, કારણ કે FCNR(B) ડિપોઝિટ માટે **31 ઓગસ્ટ, 2026** ની ડેડલાઈન નજીક આવી રહી છે.
RBI ના નવા ફેરફારો
Reserve Bank of India (RBI) એ વિદેશી મુદ્રાના મોટા પ્રવાહને મેનેજ કરતી બેંકો માટે કામગીરીમાં મોટી રાહત આપી છે. હવે $100 મિલિયન થી વધુના સ્વેપ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે બેંકોએ અગાઉના કડક સાપ્તાહિક સમયના નિયમો પાળવા પડશે નહીં. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય FCNR(B) ડિપોઝિટ સ્કીમ હેઠળ ફંડના ટ્રાન્સફરમાં આવતા લોજિસ્ટિકલ વિલંબને દૂર કરવાનો છે.
આંકડાઓની માયાજાળ
જૂન 8, 2026 ના રોજ આ સ્પેશિયલ સ્વેપ ફેસિલિટી શરૂ થયા પછી, કુલ ફોરેન એક્સચેન્જ ઇનફ્લો $72.85 અબજ સુધી પહોંચી ગયો છે. તેમાં પણ FCNR(B) સ્કીમનું વર્ચસ્વ વધુ છે, જે કુલ રકમના લગભગ 90% એટલે કે $65.40 અબજ જેટલું યોગદાન આપે છે. બાકીની રકમ Overseas Foreign Currency Borrowings (OFCBs) અને External Commercial Borrowings (ECBs) દ્વારા આવી છે.
ડેડલાઈન અને પડકારો
RBI એ સ્વેપ પ્રક્રિયા સરળ બનાવી છે, પરંતુ સાથે સાથે FCNR(B) માટેની ડેડલાઈન ઘટાડી દીધી છે. હવે બેંકો પાસે ડિપોઝિટ એકત્રિત કરવા માટે 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીનો સમય છે, જ્યારે સ્વેપ ડીલ પૂર્ણ કરવાની અંતિમ તારીખ 11 સપ્ટેમ્બર, 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. આ પહેલાં ડેડલાઈન 30 સપ્ટેમ્બર હતી. જોકે, ECBs અને OFCBs માટેની સ્વેપ સુવિધા 31 ડિસેમ્બર, 2026 સુધી ચાલુ રહેશે.
માર્કેટ નિષ્ણાતો માને છે કે આ સ્વેપ ડીલથી વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં કામચલાઉ વધારો થાય છે, પરંતુ આ કાયમી વધારો નથી. RBI એ ભવિષ્યમાં આ ડોલર પરત કરવાની જવાબદારી પણ નિભાવવી પડશે. હાલમાં આ ડોલર સીધા RBI ના રિઝર્વમાં જાય છે, તેથી રૂપિયો મજબૂત થવાને બદલે તેનું મૂલ્ય મોટેભાગે સ્થિર રહ્યું છે.